Edukira joan

Wissembourg

Wissembourg
Wissembourg
Frantziako udalerria
Administrazioa
Antzinako herrialdea Alemaniar Inperioa
Lurralde Alsazia-Lorrena
District of Alsace-LorraineUnterelsaß
Izen ofizialaWissembourg
Jatorrizko izenaWissembourg
Posta kodea67160
Geografia
Koordenatuak49°02′15″N 7°56′46″E / 49.0375°N 7.9461°E / 49.0375; 7.9461
Mapa
Azalera48,18 km²
Altitudea160 m, 133 m, 527 m eta 204 m
MugakideakRiedseltz, Cleebourg, Climbach, Oberhoffen-lès-Wissembourg, Seebach, Rott, Salmbach, Schleithal, Steinseltz, Schweigen-Rechtenbach, Schweighofen, Kapsweyer, Steinfeld, Bobenthal eta Scheibenhardt
Demografia
Biztanleria7.566 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.835 (%50,9) (%49,1) 3.698 alt_right
Dentsitatea157 bizt/km²
Informazio gehigarria
SorreraVII. mendea eta 1974ko urtarrilaren 1a
Hiri senidetuakTangermünde
ville-wissembourg.eu

Wissembourg (frantsesez visɑ̃buʁ; hegoaldeko frankonieraz: Weisseburch, ˈvaɪsəbʊʁç ahoskatua; alemanez: Weißenburg) Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 7.566 biztanle zituen 48,18 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Riedseltz, Cleebourg, Climbach, Oberhoffen-lès-Wissembourg, Seebach, Rott, Salmbach, Schleithal, Steinseltz, Schweigen-Rechtenbach, Schweighofen, Kapsweyer, Steinfeld, Bobenthal eta Scheibenhardt.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
WissembourgWissembourg
Població amb 628 habitants (2000)Steinseltz (2,8 km)
Població amb 477 habitants (2000)Rott (2,8 km)
Població amb 1126 habitants (2000)Riedseltz (4,4 km)
Població amb 671 habitants (2000)Cleebourg (5,3 km)
Població amb 286 habitants (2000)Ingolsheim (6,7 km)
Població amb 515 habitants (2000)Climbach (7,2 km)
Població amb 1770 habitants (2000)Seebach (7,7 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Alsaziako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udazkenean eta neguan; uda beroa eta eguzkitsua; haize ahulak; laino maiz udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 17,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 741 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 10,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Preuschdorf udalerrian dago, 14,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 834,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2015ko uztailaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea30004000500060007000800090001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.698 gizon, 3.835 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.14
 
95+
 
0.39
2.22
 
90-94
 
1.72
2.14
 
85-89
 
2.48
3.41
 
80-84
 
3.94
5.06
 
75-79
 
5.97
6.92
 
70-74
 
7.28
9.30
 
65-69
 
7.82
8.60
 
60-64
 
8.34
10.36
 
55-59
 
9.00
5.60
 
50-54
 
6.83
6.35
 
45-49
 
5.06
4.06
 
40-44
 
5.84
4.60
 
35-39
 
4.62
4.06
 
30-34
 
4.46
4.81
 
25-29
 
5.19
4.03
 
20-24
 
4.02
4.65
 
15-19
 
4.85
4.79
 
10-14
 
5.16
5.22
 
5-9
 
3.34
3.70
 
0-4
 
3.70
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Wissembourg udalerrian 7.303 biztanle zeuden eta 3.689 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

7.303biztanle
3.689elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
2.123familia
Udalerria
% 19
% 31
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.123 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.143). Guraso bakarreko 293 familietatik 234etan ama zen guraso bakarra. 1.342 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 358k seme-alaba bakarra zuten etxean, 263k bi, eta 159k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 686 bikoteetatik 65tan (% 9,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.143
686
293
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.342
Seme-alaba bat358
Bi seme-alaba263
Hiru seme-alaba124
Lau edo gehiago35

15 urte edo gehiago zituzten 6.609 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,1). 80 urte edo gehiagoko 590 biztanleetatik 452 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 138 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 19
40-54% 19
55-64% 27
65-79% 30
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 60
40-54% 67
55-64% 68
65-79% 65
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,2 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 26,1 ezkongabeak ziren, % 8,4 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,6
Ezkongabea% 26,1
Alarguna% 8,4
Dibortziatuta% 8,2
Izatezko bikotean% 7,2
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,9), eskulangileak (% 17,6), enplegatuak (% 13,5), erdi-mailako lanbideak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,9) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 10
% 13
% 13
% 18
% 38
Rhin Beherea
% 14
% 17
% 15
% 16
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.283 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.708 egoitza nagusi ziren, 138 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 437 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.314), etxeak baino gehiago (1.949). Egoitza nagusietatik 1.927 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.592 alokairuan zeuden, 398 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 189 doan lagata.[10]

4.283etxebizitza
3.708egoitza nagusi
1.949etxe
2.314apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.708
437
Egoitza nagusia (3.708)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (138)Hutsik (437)

Etxe mota

1.949
2.314
Etxea (1.949)Apartamentua (2.314)

Jabetza egoera

1.927
1.592
398
Jabeak (1.927)Alokairuan (1.592)HLM (398)Doan lagata (189)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.119).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik625
1919-1945181
1946-1970807
1971-19901.119
1991-2005623
2006-2020282

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.337). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.087 etxebizitzatan). 2.536 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.971 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.173tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela157
2 gela501
3 gela856
4 gela857
5 gela edo gehiago1.337

Berogailu mota

2.087
372
842
391
Gas sarea (2.087)Fuel-olioa (372)Elektrizitatea (842)Gas botila (16)Bestelakoak (391)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.536aparkalekua
1.971ibilgailu 1
1.173ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.562 biztanleetatik 3.454 aktibo ziren (% 75,7), horietako 3.120 lanean (% 68,4) eta 334 langabezian (aktiboen % 9,7).

4.56215-64 urteko biztanle
% 75,7aktibo
% 68,4lanean
% 9,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,1
25-54 urte% 89,3
55-64 urte% 64,4
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 71,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,2
BEPC, brebeta% 19,1
CAP-BEP% 11,3
Batxilergoa% 7,8
Goi-mailako +2% 9,6
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 4,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.108 ez-aktibotik 319 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,8), 311 erretiraturik zeuden (% 28,1) eta 478 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,1).

Ez-aktiboak

% 29
% 28
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 24
% 27
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.935 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.120 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

4.935enplegu udalerrian
% 90,7soldatapeko
% 9,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.550 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.550 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.890 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 498 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 138 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 48 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 70 zerbitzu enpresak ziren, 70 administrazio publikoko enpresak ziren eta 28 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 124 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 2 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 7 igeltseroak, 8 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 32 jatetxeak, 11 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 65 establezimendu komertzialetatik, 5 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 3 liburu dendak, 18 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 5 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Wissembourg udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 195 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Wissembourg udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 868 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.425.

Wissembourg udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. Estazioko erregistroak 1979ko urtarrilaren 1an eta 2022ko uztailaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Preuschdorf », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]