İçeriğe atla

Misisipiyen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Misisipiyen
358.86 ± 0.4 - 323.4 ± 0.19 myö 
Kronoloji
Etimoloji
Kullanım bilgisi
Gök cismiDünya
Bölgesel kullanımKüresel (ICS)
Kullanılan zaman çizelgesiICS Zaman Cetveli
Tanım
Kronolojik birimAlt dönem
Zaman aralığının resmîyetiResmî
Atmosfer ve iklim verileri

Misisipiyen veya Erken Karbonifer, Uluslararası Stratigrafi Komisyonu'nun jeolojik zaman ölçeğine göre Karbonifer Dönemi'nin alt dönemlerinden birincisidir. Yaklaşık 358,86 milyon yıl önce başlayıp 323,4 milyon yıl önce sona ermiştir. Diğer birçok jeokronolojik birimde olduğu gibi, Misisipiyen'i tanımlayan kayaç tabakaları iyi şekilde belirlenmiştir; ancak başlangıç ve bitiş tarihleri birkaç yüz bin yıllık bir belirsizlik payına sahiptir. Bu alt dönem adını, bu yaşa ait kayaçların yüzeylendiği Mississippi Vadisi'nden alır.

Misisipiyen, Kuzey Yarımküre'de kıyı ilerlemesinin yaşandığı bir dönemdir. Deniz seviyesi o kadar yüksekti ki, yalnızca Baltık Kalkanı ve Kanada Kalkanı kara hâlinde kalmıştır. Kratonlar geniş delta sistemleri ve lagünlerle çevriliydi; sığ denizlerle kaplı kıtasal platformlarda ise yoğun karbonat çökelimi gerçekleşmiştir.[2]

Kuzey Amerika'da, bu zaman aralığı ağırlıklı olarak denizel kireçtaşlarından oluştuğu için, Devoniyen ile Pensilvaniyen arasında yer alan bağımsız bir jeolojik dönem olarak ele alınır. Avrupa'da ise Misisipiyen ve Pensilvaniyen birlikte Karbonifer Dönemi içinde değerlendirilir ve geleneksel olarak Alt Karbonifer ve Üst Karbonifer adlarıyla anılır.

Misisipiyen sırasında Apalaş Dağları’nda önemli bir orojenez evresi yaşanmıştır.

  1. "Uluslararası Kronostratigrafik Çizelge" (PDF). www.stratigraphy.org. Uluslararası Stratigrafi Komisyonu.
  2. Cesare Emiliani, Planet Earth: Cosmology, Geology, and the Evolution of Life and Environment 1992 496.