Sopoćani

Manastir Sopoćani i Stari Ras
Svjetska baština UNESCO-a
	Srbija
Registriran	1997. (3. zasjedanje)
Vrsta	Kulturno dobro
Mjerilo	ii, iii
Ugroženost	no
Referenca	UNESCO

Sopoćani je manastir Srpske pravoslavne crkve koji se nalazi pored izvora rijeke Raške u Starom Rasu, centru srednjovjekovne Srbije.^[1]

Zbog svojih iznimnih fresaka Manastir Sopoćani je 1979. zajedno sa kompleksom Stari Ras uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.^[2]^[3]

Historija

Manastir Sopoćani izgrađen je u drugoj polovini 13. vijeka (vjerojatno negdje oko 1265.) kao zadužbina kralja Uroša Nemanjića.^[1]

Za osmanske vladavine, manastir je nakon nasrtaja, više puta napuštan od monaha, ali su se oni uvijek vraćali u njega i obnovili ga.^[1] Sve do 1689. kad su ga Osmanlije zapalili i demolirali, pa je crkva ostala bez krova - tad su ga napustili. Nakon tog je manastir ostao napušten preko 200 godina, sve do 20. vijeka, kad je obnovljen i ponovo stavljen u funkciju. Ono što je kuriozum, je to da je većina fresaka ostala u relativno dobrom stanju.^[1]

Karakteristike

Centralni i najbolje očuvani objekt je crkva sv. Trojstva, to je jednobrodna bazilika, kojoj su kupola i zvonik sa narteksom podignuti kasnije sredinom 14. vijeka.^[3]

Na crkvi je vidljiv utjecaj romaničke arhitekture, naročito u kamenoj plastici, pa se pretpostavlja da su je izveli klesari sa jadranskog primorja.

Freske u manastirskoj crkvi sv. Trojstva naslikane negdje između 1270. - 1276., spadaju u red najljepših u srpskoj i bizantskoj srednjovjekovnoj umjetnosti.^[2] To je bilo vrijeme kad je Konstatinopolis bio u rukama križara, pa su izgleda stvaraoci tih fresaka potražili utočište na dvoru srpskog kralja.^[2]

Freske u narteksu, iz kog se ide u dvije kapele, oslikane su (u skladu sa tradicijom) prizorima iz života ktitora i njegove porodice, pa se iz njihove ikonografije da isčitati puno toga o životu na srpskom dvoru u to doba.</ref>^[2]

Reference

1 2 3 4 „Чудо и сјај сопоћанских фресака” (srpski). Srpsko blago. Arhivirano iz originala na datum 2008-10-07. Pristupljeno 10. 10. 2016.
1 2 3 4 „Stari Ras and Sopoćani” (engleski). UNESCO. Pristupljeno 10. 09. 2016.
1 2 „Манастир Сопоћани” (srpski). SANU. Pristupljeno 10. 10. 2016.

Vanjske veze

[paz-1] 1 2 3 4 „Чудо и сјај сопоћанских фресака” (srpski). Srpsko blago. Arhivirano iz originala na datum 2008-10-07. Pristupljeno 10. 10. 2016.

[un-2] 1 2 3 4 „Stari Ras and Sopoćani” (engleski). UNESCO. Pristupljeno 10. 09. 2016.

[sanu-3] 1 2 „Манастир Сопоћани” (srpski). SANU. Pristupljeno 10. 10. 2016.

[1]

[2]

[3]