Chimera (mitologia)

Chimera
Χίμαιρα
	potwór
	; Imaginacyjne wyobrażenie Chimery
Inne imiona	Chimajra
Występowanie	mitologia grecka
	Rodzina
Ojciec	Tyfon
Matka	Echidna
Dzieci	Lew z Kitajronu
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Chimera, Chimajra, gr. Χίμαιρα Chímaira, łac. Chimaera) – ziejący ogniem potwór z mitologii greckiej, potomek Tyfona i Echidny. Najczęściej przedstawiany z głową lwa, ciałem kozy i ogonem węża^[1].

W mitologii

Z przekazu Homera w Iliadzie wynika, iż to Amisodar, król Licji:

straszną Chimajrę

niegdyś na zło ludzi wielu wykarmił i wyhodował.

(Iliada, Pieśń XVI, 328-329)

Gdzie indziej epos opisuje:

Chimajrę niepokonaną,

która swój ród wywodziła od bogów, a nie od ludzi.

Z przodu lwem była, od tyłu wężem, a kozą pośrodku,

strasznie zionącą potężnym, płomiennym ogniem zagłady.

(Iliada, Pieśń VI, 180-182)

W jeszcze innych opisach mowa o stworze z dwiema głowami (kozy i lwa) i ogonie węża lub smoka.

Potwór został pokonany przez Bellerofonta na skrzydlatym koniu – Pegazie, który „zabił Chimajrę, ufając bożym wyrokom” (Iliada 6,183) na rozkaz Jobatesa, króla Licji. Bellerofont przeleciał nad Chimajrą, rażąc ją strzałami z łuku, po czym udało mu się wbić oszczep w gardło. Pocisk miał ostrze z ołowiu, który stopił się w ogniu buchającym z paszczy i zalał jej wnętrzności^[1].

Zdaniem Roberta Gravesa, Chimajra była symbolem trójdzielnego roku Wielkiej Bogini, gdzie lew oznaczał wiosnę, koza – lato, a wąż – zimę^[2].

Do dziwacznej budowy potwora odnosi się przymiotnik chimeryczny, określający coś, co jest wysoce nierzeczywiste, wydumane albo też mające kapryśną naturę^[3]. Pochodny od mitycznego stworu jest również termin używany w genetyce, oznaczający organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie.

W kulturze popularnej

Chimera występuje w szeregu gier komputerowych, m.in. Heroes of Might and Magic (jako potwór z głową lwa, skrzydłami nietoperza i kolcem skorpiona), S.T.A.L.K.E.R. (jako potwór o dwóch głowach), Age of Mythology (jako potwór z głową lwa, kozy i węża zionącym ogniem), Arena Albionu (jako monstrum blokujące wejście do groty lwa), a także w Warcrafcie III (dwugłowy smok plujący żrącym kwasem lub błyskawicami), God of War (głowa kozy, pod nią lwia paszcza oraz ogon-wąż), Dragon’s Dogma (głowa lwa na karku głowa kozy i wężowy ogon).

W cyklu Harry Potter Chimera była strażnikiem wejścia do gabinetu dyrektora Hogwartu, przepuszczającym tylko tego, kto podał hasło.

W książce Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy – Złodziej Pioruna, z Chimerą walczył sam bohater, Perseusz[?].

Przypisy

1 2 Robert Graves: Mity greckie, dz. cyt., s. 132, 239.
↑ Robert Graves: Mity greckie, dz. cyt., s. 240.
↑ W. Doroszewski: Chimeryczny. [w:] Słownik języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN) [on-line]. [dostęp 2012-07-28].

Bibliografia

Robert Graves: Mity greckie. Warszawa: PIW, 1974
Homer: Iliada

[graves-1] 1 2 Robert Graves: Mity greckie, dz. cyt., s. 132, 239.

[2] Robert Graves: Mity greckie, dz. cyt., s. 240.

[3] W. Doroszewski: Chimeryczny. [w:] Słownik języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN) [on-line]. [dostęp 2012-07-28].

[1]

[2]

[3]