Larat
| Eiland in de Molukken | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie | |||
| Land |  Indonesië | ||
| Eilandengroep | Tanimbareilanden | ||
| Provincie | Molukken | ||
| Regio | Kabupaten Kepulauan Tanimbar | ||
| Water | Arafurazee | ||
| Coördinaten | 7° 13′ ZB, 131° 58′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 219 km² | ||
| Inwoners (2016) |
12411 (57 inw./km²) | ||
| Hoofdplaats | Larat | ||
| Omtrek | 97 km | ||
| Hoogste punt | 109 m | ||
| Overig | |||
| UTC | +9 | ||
| Detailkaart | |||
 | |||
| |||
Larat is een eiland in de Arafurazee, behorend tot de Tanimbareilanden in de Molukken. Het eiland ligt direct ten noordoosten van Yamdena, het grootste eiland van de archipel, en geldt als een van de meer afgelegen gebieden van zowel Indonesië als de Molukken. Larat heeft een oppervlakte van ongeveer 219 km² en telde in 2016 circa 12.400 inwoners. Het eiland wordt gekenmerkt door steile kliffen, een rotsachtige kustlijn en dichte tropische vegetatie.[1][2]
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]Bestuurlijk valt Larat onder het kecamatan Tanimbar Utara, dat sinds 2019 deel uitmaakt van het regentschap Kepulauan Tanimbar (daarvoor: Maluku Tenggara Barat). Op het eiland zelf liggen zeven desa: Ridol, Ritabel, Watidal, Kaliobar, Kelaan, Lamdesar Barat en Lamdesar Timur. De dorpen Ridol en Ritabel grenzen aan elkaar en vormen samen het stadje Larat, de hoofdplaats van het kecamatan. Een achtste desa van het kecamatan, Lelingluan, ligt niet op Larat zelf maar op het noordelijke puntje van Yamdena.[3]
Taal en cultuur
[bewerken | brontekst bewerken]De bevolking van Larat spreekt overwegend Fordata, een taal uit de Austronesische taalfamilie die ook wordt gesproken op het eiland Fordata en op de Molu Maru-eilanden. Het Fordata kent twee dialecten; het noordelijke dialect en het Seira-dialect; op Larat overheerst het eerste.
De bewoners leven van zwerflandbouw, jacht, het verzamelen van bosproducten en kustvisserij. Daarbij maken zij gebruik van uitgebreide traditionele kennis (kearifan lokal). In de landbouw onderscheiden zij drie opeenvolgende fasen in het beheer van een tuin: tnemun, lawlowar en tual; in elke fase worden andere gewassen geplant, en in de laatste fase (tual) langlevende soorten zoals kokospalmen. Ook bij de visserij hanteert men een gedetailleerd classificatiesysteem voor zeegebieden naar diepte en aanwezige vissoorten.
Larat is overwegend rooms-katholiek, een gevolg van de missionering door de Missionarissen van het Heilig Hart in de eerste decennia van de twintigste eeuw. De Nederlandse missionaris en taalkundige Piet Drabbe (1887–1970) werkte van 1915 tot 1935 op de Tanimbar-eilanden. Zijn ruim vierhonderd pagina's tellende monografie Het leven van den Tanémbarees (1940) geldt nog altijd als het standaardwerk over de etnografie en taal van Tanimbar, en wordt internationaal aangehaald in antropologisch onderzoek naar de archipel.[4]
Een van de meest voorkomende achternamen op Larat is de naam Jaflaum, deze komt ook voor als Jaflaun. Andere veel voorkomende achternamen zijn Falaksoroe, Sabono, Labobar en Kanikir.
Natuur
[bewerken | brontekst bewerken]Een aanzienlijk deel van het eiland, 4.505 hectare, werd bij ministerieel besluit van 24 maart 1995 aangewezen als natuurreservaat: Cagar Alam Pulau Larat. Het reservaat werd ingesteld ter bescherming van de orchideeënsoort Dendrobium bigibbum, ook bekend onder de Engelse triviale naam cooktown orchid en lokaal als Bunga Larat. De soort werd voor het eerst op Larat beschreven en ontleent haar naam aan het eiland. Deze epifytische orchidee, herkenbaar aan haar opvallende paarse bloemtrossen, behoort tot de wettelijk beschermde soorten van Indonesië en geldt al lange tijd als floraal symbool van de provincie Molukken. Door overexploitatie is de soort in haar oorspronkelijke leefgebied zeldzaam geworden.[5][6]
Important Bird Area
[bewerken | brontekst bewerken]Het eiland is aangewezen als Important Bird Area door BirdLife International vanwege het belang voor significante populaties van de roodflankmangrovezanger, tanimbarmonarch, tanimbarpurperspreeuw en tanimbarvliegenvanger.[7]
Verkeer en vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]
Tot voor kort was Larat alleen per boot bereikbaar vanaf Yamdena. In januari 2019 werd de 323 meter lange Leta Oar Ralan-brug in gebruik genomen, die het zuiden van Larat verbindt met het noorden van Yamdena en daarmee een directe wegverbinding tot stand brengt met Saumlaki, de hoofdstad van het regentschap. Daarnaast onderhoudt Smart Aviation pioniervluchten tussen het vliegveld van Larat en de Luchthaven Mathilda Batlayeri bij Saumlaki.[8]
Archeologie
[bewerken | brontekst bewerken]Larat behoort tot het noordelijke deel van Tanimbar, een gebied dat lange tijd buiten het systematische archeologisch onderzoek van de archipel viel. Recente verkennende onderzoeken vanuit het Balai Arkeologi Maluku hebben aangetoond dat zowel Larat als het naburige Fordata een rijk archeologisch potentieel bezitten, met onder meer rotstekeningen, megalithische restanten en oude begraafplaatsen.[9]
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]
Satellietfoto Larat van bovenaf ISS-Expeditie 14
Kampong in Larat (circa 1915)
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ (en) Tanimbar Islands | Tanimbar Islands | Traditional Culture, Spice Trade, Wildlife | Britannica. www.britannica.com. Geraadpleegd op 26 september 2024.
- ↑ Pulau LARAT. www.ppk-kp3k.kkp.go.id. Gearchiveerd op 27 december 2022. Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (id) umi_hidayati, "PENELITIAN PENGELOLAAN PULAU-PULAU KECIL BERBASIS LOKAL DI PULAU LARAT - Balai Pelestarian Nilai Budaya Maluku", Balai Pelestarian Nilai Budaya Maluku, 30 juli 2019. Gearchiveerd op 18 april 2024. Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (en) Resource Spotlight | “Tanimbar Maluku: The Unique Moluccan Photographs of Petrus Drabbe” by Petrus Drabbe, Nico de Jonge, and Toos van Dijk. Art of The Ancestors | Island Southeast Asia, Oceania, and Global Tribal Art News (27 oktober 2023). Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (en) Anggrek Larat (Dendrobium phalaenopsis) Anggrek Langka dari Maluku | Biodiversity Warriors | Kehati (10 april 2016). Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (en) Anggrek Larat, Pesona Anggrek dari Maluku. Greeners.Co (24 mei 2026). Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (en) Important Bird Area factsheet: Pulau Larat. BirdLife International (2026). Geraadpleegd op 26 mei 2026.
- ↑ Tanimbar - Asian Textile Studies. www.asiantextilestudies.com. Geraadpleegd op 24 mei 2026.
- ↑ (en) Ririmasse, Marlon NR (2016). Arkeologi Kepulauan Tanimbar Bagian Utara: Tinjauan Potensi di Pulau Fordata dan Pulau Larat Maluku Indonesia. Kapata Arkeologi 12 (1 Juli): 43–58. ISSN:2503-0876
· 
· 