Pêl Aur
 | |
| Enghraifft o: | gwobr chwaraeon  |
|---|---|
| Math | Tlws, digwyddiad sy'n ailadrodd |
| Dechrau/Sefydlu | 1956 |
| Enw brodorol | Ballon d'Or |
| Gwladwriaeth | Ffrainc |
| Gwefan | https://www.francefootball.fr/ballon-d-or/ |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/023jhh |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Mae'r Bêl Aur (Ffrangeg: Ballon d'Or, ynganu: [balɔ̃ dɔʁ]) yn wobr bêl-droed flynyddol a gyflwynir gan y cylchgrawn Ffrengig France Football ers 1956. Mae'n anrhydeddu'r pêl-droediwr y bernir iddo berfformio orau dros y tymor blaenorol.
Yn wreiddiol, roedd y wobr yn cael ei hadnabod fel gwobr Pêl-droediwr Ewropeaidd y Flwyddyn, gan mai dim ond i chwaraewyr Ewropeaidd y cafodd ei dyfarnu. Ym 1995, ehangodd i gynnwys yr holl chwaraewyr a oedd yn chwarae mewn clybiau Ewropeaidd ac yn 2007 daeth yn wobr fyd-eang i bêl-droedwyr proffesiynol.
Y chwaraewr gyda'r mwyaf o Beli Aur yw Lionel Messi o'r Ariannin gydag wyth gwobr, ac yna Cristiano Ronaldo o Bortiwgal gyda phump. Ronaldo yw'r chwaraewr sydd wedi cael ei enwebu fwyaf, gyda 18 enwebiad. Ousmane Dembélé o Ffrainc yw deiliad presennol y wobr, ar ôl ennill y wobr yn 2025.
Gwobrau yn cael eu cyflwyno yn seremoni'r Bêl Aur
[golygu | golygu cod]Gwobrau tymhorol
[golygu | golygu cod]| Gwobr | Enwyd ar ôl | Gwobr gyntaf | Dyfarnwyd i'r | Deiliad presennol |
|---|---|---|---|---|
| Pêl Aur | — | 1956 | Chwaraewr gwrywaidd gorau'r tymor blaenorol |  Ousmane Dembélé (PSG) |
| Pêl Aur Merched | — | 2018 | Chwaraewraig orau'r tymor blaenorol |  Aitana Bonmatí (Barcelona) |
| Tlws Kopa | Raymond Kopa |
Dynion: 2018 Merched: 2025 |
Chwaraewr gorau dan 21 y tymor blaenorol | Dynion: Lamine Yamal (Barcelona) Merched: Vicky López (Barcelona) |
| Tlws Iashin |  Lef Iashin |
Dynion: 2019 Merched: 2025 |
Gôl-geidwad gorau'r tymor blaenorol | Dynion:  Gianluigi Donnarumma (PSG)[a]Merched:  Hannah Hampton (Chelsea) |
| Tlws Gerd Müller |  Gerd Müller |
Dynion: 2021 (Ymosodwr y Flwyddyn) Dynion: 2022 (Tlws Gerd Müller) Merched: 2025 |
Ymosodwr gorau'r tymor blaenorol | Dynion:  Viktor Gyökeres (Sporting Lisbon)[b]Merched:  Ewa Pajor |
| Gwobr Sócrates |  Sócrates |
2022 | Pêl-droedwyr sydd wedi gwneud gwaith dyngarol | Jenni Hermoso (Tigres) |
| Clwb Dynion y Flwyddyn | — | 2021 | Clwb dynion sy'n perfformio orau y tymor blaenorol | PSG |
| Clwb Merched y Flwyddyn | — | 2023 | Clwb merched sy'n perfformio orau y tymor blaenorol | Arsenal |
| Hyfforddwr Dynion y Flwyddyn | — | 2024 | Hyfforddwr gorau tîm dynion y tymor blaenorol | Luis Enrique (PSG) |
| Hyfforddwr Dynion y Flwyddyn | — | 2024 | Hyfforddwr gorau tîm merched y tymor blaenorol |  Sarina Wiegman (Lloegr) |
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Pêl Aur Merched, cyfatebol y merched
- Pêl Aur Swper, gwobr arbennig a roddir i chwaraewr gorau'r ganrif sydd wedi ennill y Bêl Aur
Nodynau
[golygu | golygu cod]- ↑ Pan enillodd Donnaruma y wobr roedd yn chwarae i Manchester City, ond rhoddwyd y wobr am ei berfformiad yn PSG y tymor blaenorol.
- ↑ Pan enillodd Gyökeres y wobr roedd yn chwarae i'r Arsenal, ond rhoddwyd y wobr am ei berfformiad yn Sporting y tymor blaenorol.