Julije Nepot

Julije Nepot (Julius Nepos, 430–480. god. n. e.) bio je zapadnorimski car koji je vladao Italijom od 474. do 475. godine, a formalno je zadržao titulu zapadnorimskog cara sve do 480. godine, upravljajući iz Dalmacije.

Vladavina Julija Nepota

Julije Nepot bio je zapadnorimski car koji je formalno vladao Italijom od juna 474. do 28. avgusta 475. godine, dok je kao de iure vladar Zapadnog Rimskog Carstva upravljao iz provincije Dalmacije. Nepot je bio sin grofa Nepotijana, zapovjednika zapadnih armija za vrijeme vladavine Majorijana, i sestrić Marceline. Time je pripadao najuglednijem sloju dalmatinske aristokratije.^[1]

Politička agenda i izazovi

Glavni cilj Julija Nepota bio je konsolidacija preostalih pozicija Zapadnog Rimskog Carstva. Situacija koju je zatekao bila je izuzetno složena, te je njegov pristup bio pragmatičan, oslonjen na kompromis kako bi se očuvala što je moguće veća teritorijalna i politička kontrola. Posebna pažnja posvećena je južnoj i središnjoj Galiji, gdje je vizigotski kralj Eurik nastojao proširiti svoju vlast. U regionu Auvergnea, otpor Euriku pružao je vojni zapovjednik Ecdicije, kojeg je Julije Nepot pozvao u Italiju i 474. godine imenovao za magister militum praesentalis, radi predstojeće kampanje protiv Eurikovog kraljevstva. Međutim, ubrzo nakon početka kampanje, Ecdicije je opozvan i na mjesto glavnog zapovjednika zapadne vojske postavljen je Panonac Flavije Orest.^[2]

Nepot je zatim sklopio konačan i historijski sporazum s Eurikom, a to je da Zapadni car prepušta Euriku Auvergne, dok Eurik za uzvrat vraća caru provinciju Provansu. Raniji vizigotski kraljevi formalno su priznavali rimski suverenitet i bili integrisani u rimski sistem kao foederati, dok je Eurik 475. godine dobio od Nepota službeno priznanje samostalnosti svojeg kraljevstva. Istovremeno, Eurik preuzima i grad Clermont, čime je okončana zapadnorimska vlast u jugozapadnoj i središnjoj Galiji, kao i u Hispaniji.^[3]

Odnosi sa Italijom i unutrašnji problemi

Nepotovi pokušaji da uspostavi stabilne odnose sa Genserikom i njegovim Vandalima bili su manje uspješni jer su se gusarski napadi na italijansku obalu nastavili. Takođe, Julije Nepot nije uspio pridobiti naklonost italijanskog senata i lokalne aristokratije, koji su ga smatrali predstavnikom „istočnog“ carstva. Njegova ključna greška bilo je imenovanje Flavija Oresta na mjesto zapovjednika vojske. Orest se pokazao nelojalnim i 28. augusta 475. godine izveo vojni udar u Raveni, preuzimajući vlast. Nepot je bio prisiljen da se povuče u Dalmaciju, gdje je i dalje formalno nosio titulu zapadnorimskog cara. Orest nije sebe imenovao carem, već je postavio svog dvanaestogodišnjeg sina Romula, poznatog u historiji kao Romul Augustulus. Konstantinopoljski dvor, pod upravom cara Zenona, nije priznao ovu promjenu vlasti, odnosno za Istočno Carstvo Julije Nepot je ostao legalni zapadnorimski vladar. Međutim, zbog građanskog rata između Zenona i Basiliska, carstvo nije bilo u mogućnosti da djelotvorno interveniše u suzbijanju državnog udara u Raveni.^[1]

Nasljeđe i historijski značaj

Julije Nepot ostaje zapamćen kao posljednji legitimni zapadnorimski car koji je pokušao očuvati institucije i teritorijalni integritet Zapadnog Rimskog Carstva u periodu njegove konačne fragmentacije. Njegovi diplomatski i vojnopolitički napori, iako djelimično uspješni u odnosu prema vizigotima, nisu uspjeli da stabilizuju unutrašnju situaciju u Italiji, što je otvorilo put za konačni pad Zapadnog Rimskog Carstva.^[4]

Reference

1 2 Salmedin Mesihović (2015). Salmedin Mesihovic ORBIS ROMANVS Udzbenik Za Historiju Klasicne Rimske Civilizacije.
↑ Mesihović, Salmedin (1. 1. 2021). First Republic - Prva Republika (jezik: hrvatski). Salmedin Mesihovic. ISBN 978-9926-480-09-7.
↑ Rabar, Ivan (1888). Poviest carstva rimskoga: Od Augusta do smrti Commodove. Prvi dio (jezik: hrvatski). naklada "Matice Hrvatske".
↑ O'Flynn, John M. (1983). Generalissimos of the Western Roman Empire (jezik: engleski). University of Alberta. ISBN 978-0-88864-031-4.

[:0-1] 1 2 Salmedin Mesihović (2015). Salmedin Mesihovic ORBIS ROMANVS Udzbenik Za Historiju Klasicne Rimske Civilizacije.

[2] Mesihović, Salmedin (1. 1. 2021). First Republic - Prva Republika (jezik: hrvatski). Salmedin Mesihovic. ISBN 978-9926-480-09-7.

[3] Rabar, Ivan (1888). Poviest carstva rimskoga: Od Augusta do smrti Commodove. Prvi dio (jezik: hrvatski). naklada "Matice Hrvatske".

[4] O'Flynn, John M. (1983). Generalissimos of the Western Roman Empire (jezik: engleski). University of Alberta. ISBN 978-0-88864-031-4.

[1]

[2]

[3]

[4]

p r u Rimski carevi
Rimsko Kraljevstvo (753. p. n. e. – 509. p. n. e.)	Romul Numa Pompilije Tul Hostilije Anko Marcije Lucije Tarkvinije Prisk Servije Tulije Lucije Tarkvinije Superb
Zapadno Rimsko Carstvo (27. p. n. e. – 476)	Oktavijan August Tiberije Kaligula Klaudije Neron Galba Oton Vitelije Vespazijan Tit Domicijan Nerva Trajan Hadrijan Antonin Pio Lucije Ver Marko Aurelije Komod Pertinaks Didije Julijan Septimije Sever Karakala Geta Makrin Dijadumenijan Heliogabal Aleksandar Sever Maksimin Tračanin Gordijan I Gordijan II Pupijen Balbin Gordijan III Filip I Filip II Decije Herenije Etrurski Hostilijan Trebonijan Gal Voluzijan Emilijan Valerijan Galijen Salonin Klaudije Gotski Kvintil Aurelijan Tacit Florijan Prob Kar Karin Numerijan Dioklecijan Maksimijan Konstancije I Galerije Valerije Sever Maksencije Licinije Maksimin Daja Konstantin I Konstantin II Konstans I Konstancije II Vetranio Julijan Jovijan Valentinijan I Valens Gracijan Valentinijan II Magnus Maksim Flavije Viktor Eugenije Teodozije I Honorije Konstantin III Konstancije III Ivan August Valentinijan III Petronije Maksim Avit Majorijan Libije Sever Antemije Olibrije Glicerije Julije Nepot Romul August
Istočno Rimsko (Bizantijsko) Carstvo (395–1453)	Konstantin I Konstans I Konstantin II Julijan Jovijan Valentinijan Valens Gracijan Teodozije I Arkadije Teodozije II Markijan Leon I Leon II Zenon Anastazije I Justin I Justinijan I Justin II Tiberije II Mauricije Foka Heraklije Konstantin III Heraklona Konstans II Konstantin IV Justinijan II Leontije Tiberije III Filipik Anastazije II Teodozije III Leon III Konstantin V Leon IV Konstantin VI Irina Nikefor I Staurakije Mihael I Leon V Mihael II Teofilo Mihael III Bazilije I Leon VI Konstantin VII Roman I Roman II Nikefor II Ivan I Bazilije II Konstantin VIII Roman III Mihael IV Mihael V Konstantin IX Zoja Teodora Mihael VI Isak I Konstantin X Roman IV Mihael VII Nikefor III Aleksije I Ivan II Manuel I Aleksije II Andronik I Isak II Aleksije III Aleksije IV Aleksije V Teodor I Ivan III Teodor II Ivan IV Mihael VIII Andronik II Andronik III Ivan V Ivan VI Andronik IV Ivan VII Manuel II Ivan VIII Konstantin XI