İçeriğe atla

toprak

Vikisözlük sitesinden
Ayrıca bakınız: Toprak

Türkçe

[düzenle]

Köken

[düzenle]

Osmanlı Türkçesi توپرق, Eski Türkçe toprak (toprak, toz, kuru toprak) kelimesinden evrilmiştir. Bu kelime topra- "kurumak" fiilinden +Uk ekiyle türetilmiştir. (Bu kelime topuz "küme, kütle" kelimesinden +(g)A- ekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.)

Söyleniş

[düzenle]

toprak (belirtme hâli toprağı, çoğulu topraklar)

Toprak (1)
Balonlar, topraktan dağa doğru yükselmişler. (2)
Asya topraklarında yangın çıkmış. (3)
  1. Yer kabuğunun, toz durumuna gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla, çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü.
  2. arazi
    • Bu toprakların tamamı Hazine'dir.
  3. (yer bilimi) kara
    • Toprağa bastığında rahatladı.
  4. (mecaz) yöre.
    • "Biz bu topraklarda eskisinden daha parlak, daha kuvvetli ve yeni bir medeniyetin ilk merhalesini yaşayan insanlarız." - Mehmet Kaplan
  5. (mecaz) memleketli
    • Askerde toprağını bulmuştu. İkisi de İzmir'in aynı semtinde büyümüşler.

Çekimleme

[düzenle]
kişi tekil çoğul
1. tekil (benim)
yalın toprağım topraklarım
belirtme toprağımı topraklarımı
yönelme toprağıma topraklarıma
bulunma toprağımda topraklarımda
ayrılma toprağımdan topraklarımdan
tamlayan toprağımın topraklarımın
2. tekil (senin)
yalın toprağın toprakların
belirtme toprağını topraklarını
yönelme toprağına topraklarına
bulunma toprağında topraklarında
ayrılma toprağından topraklarından
tamlayan toprağının topraklarının
3. tekil (onun)
yalın toprağı toprakları
belirtme toprağını topraklarını
yönelme toprağına topraklarına
bulunma toprağında topraklarında
ayrılma toprağından topraklarından
tamlayan toprağının topraklarının
1. çoğul (bizim)
yalın toprağımız topraklarımız
belirtme toprağımızı topraklarımızı
yönelme toprağımıza topraklarımıza
bulunma toprağımızda topraklarımızda
ayrılma toprağımızdan topraklarımızdan
tamlayan toprağımızın topraklarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın toprağınız topraklarınız
belirtme toprağınızı topraklarınızı
yönelme toprağınıza topraklarınıza
bulunma toprağınızda topraklarınızda
ayrılma toprağınızdan topraklarınızdan
tamlayan toprağınızın topraklarınızın
3. çoğul (onların)
yalın toprağı toprakları
belirtme toprağını topraklarını
yönelme toprağına topraklarına
bulunma toprağında topraklarında
ayrılma toprağından topraklarından
tamlayan toprağının topraklarının

Ön ad

[düzenle]

toprak (karşılaştırma daha toprak, üstünlük en toprak)

  1. Yer kabuğunun bu bölümünden yapılmış.
    • "İki toprak duvarın birleştiği bir girintide diz üstü büzülmüş görünüyor." - Memduh Şevket Esendal

Deyimler

[düzenle]

toprağa bakmak, toprağa düşmek, toprağa serilmek, toprağa vermek, toprağı bol olsun, toprağı çekmiş, toprağım, toprağına ağır gelmesin, toprak çekmek, toprak doyursun gözünü, toprak olmak, toprak paklar

Türetilmiş kavramlar

[düzenle]

toprak altı, toprakbastı, toprak bilimi, toprak boya, toprak burçları, toprak çimento, toprak hukuku, toprak kayması, toprak kölesi, toprak rengi, toprak sıçanı, beyaz toprak, çiğ toprak, eski toprak, et toprak, kara toprak, plastik toprak, taş toprak, tınlı toprak, toz toprak, yağlı toprak, zonal toprak, funda toprağı, hafriyat toprağı, Moskof toprağı, pekmez toprağı, saksı toprağı, vakıf toprağı

Çeviriler

[düzenle]

yer

Çeviriler

[düzenle]

ön ad

Kaynakça

[düzenle]

Ek okumalar

[düzenle]