Biegus ostrosterny

Biegus ostrosterny
	Calidris acuminata
	(Horsfield, 1821)
	; Szata godowa (wiosenny przelot, Japonia)
	; Szata spoczynkowa (Australia)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	bekasowce
Rodzina	bekasowate
Podrodzina	biegusy
Plemię	Calidrini
Rodzaj	Calidris
Gatunek	biegus ostrosterny
Synonimy
	Totanus acuminatus Horsfield, 1821; Ereunetes acuminatus (Horsfield, 1821); Erolia acuminata (Horsfield, 1821); Pisobia acuminata (Horsfield, 1821); Tringa acuminata (Horsfield, 1821); Actodromas acuminata (Horsfield, 1821); Calidris cooperi (Baird, 1858); Limnocinclus acuminatus rufescens Mathews, 1916; Limnocinclus acuminatus juva Mathews, 1930;
	Totanus acuminatus Horsfield, 1821; Ereunetes acuminatus (Horsfield, 1821); Erolia acuminata (Horsfield, 1821); Pisobia acuminata (Horsfield, 1821); Tringa acuminata (Horsfield, 1821); Actodromas acuminata (Horsfield, 1821); Calidris cooperi (Baird, 1858); Limnocinclus acuminatus rufescens Mathews, 1916; Limnocinclus acuminatus juva Mathews, 1930;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; narażony na wyginięcie
	Zasięg występowania
	; w sezonie lęgowym przeloty zimowiska zalatuje
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Biegus ostrosterny^[5] (Calidris acuminata) – gatunek wędrownego ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Występuje w północno-wschodniej Azji, zimuje niemal wyłącznie w Australazji; wyjątkowo zalatuje do Polski. Jest narażony na wyginięcie.

Systematyka

Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał amerykański lekarz i przyrodnik Thomas Horsfield w 1821 roku na łamach „Transactions of the Linnean Society of London”. Autor nadał gatunkowi nazwę Totanus acuminatus, a jako miejsce typowe wskazał Jawę^[3]^[6]. Obecnie biegus ostrosterny zaliczany jest do rodzaju Calidris^[5]^[7]^[8]. Nie wyróżnia się podgatunków^[2]^[7]^[8].

Występowanie

Biegus ostrosterny zamieszkuje północno-środkową i północno-wschodnią Syberię – od delty Leny przez deltę Kołymy po Zatokę Czauńską i północno-zachodnią część Półwyspu Czukockiego^[2]. Zimuje głównie w Australii, w mniejszej liczbie w Indonezji, Papui-Nowej Gwinei, Nowej Zelandii^[2]^[4], a także na Tajwanie i Filipinach^[2]. Zabłąkane osobniki widywane są w wielu krajach Azji i Europy^[4], także w Ameryce Północnej^[2].

W Polsce po raz pierwszy obserwowano go 3 i 4 sierpnia 2023 roku w Białej Oleckiej w woj. warmińsko-mazurskim, a następnie tego samego osobnika od 4 do 10 sierpnia w Kukowie w woj. podlaskim^[9]; Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego zaakceptowała to stwierdzenie i wciągnęła biegusa ostrosternego na Listę awifauny krajowej^[10]^[11]^[12].

Morfologia

Obie płcie są do siebie podobne pod względem upierzenia, ale samce są o 5–10% większe od samic^[2].

Wymiary^[2]: długość ciała 17–22 cm
masa ciała: samce 53–114 g, samice 39–105 g
rozpiętość skrzydeł 36–43 cm

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2022 roku klasyfikuje biegusa ostrosternego jako gatunek narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable); wcześniej, od 1988 roku był uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). W 2022 roku szacowano liczebność światowej populacji na 60–120 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji oceniany jest jako silnie spadkowy^[4].

Zobacz też

ptaki Polski

Przypisy

1 2 Calidris acuminata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 S.G.S.G. Mlodinow S.G.S.G., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., J. vanJ. Gils J. vanJ., P.P. Wiersma P.P., Sharp-tailed Sandpiper (Calidris acuminata), version 2.1, [w:] Birds of the World (red. B.K. Keeney & M.G. Smith), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.shtsan.02.1 [dostęp 2026-06-30] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 D.D. Lepage D.D., Sharp-tailed Sandpiper Calidris acuminata, [w:] Avibase [online] [dostęp 2024-01-19] (ang.).
1 2 3 4 BirdLife International, Calidris acuminata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2022, wersja 2024-2 [dostęp 2025-02-01] (ang.).
1 2 Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 - biegusy (Wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-01].
↑ T.T. Horsfield T.T., XIV. Systematic Arrangement and Description of Birds from the Island of Java, „Transactions of the Linnean Society of London”, 13, 1821, s. 192 (łac. • ang.).
1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-30] (ang.).
1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: biegus ostrosterny. [w:] Clanga.com [on-line]. [dostęp 2024-01-19]. (pol.).
↑ Orzeczenia wydane w grudniu 2023, Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej PTZool [zarchiwizowane 2024-07-14] .
↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Raport nr 40. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2023, „Ornis Polonica”, 65, 2024, s. 27–152 .
↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego: Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2023. [dostęp 2024-01-19].

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] 1 2 Calidris acuminata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[botw-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 S.G.S.G. Mlodinow S.G.S.G., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., J. vanJ. Gils J. vanJ., P.P. Wiersma P.P., Sharp-tailed Sandpiper (Calidris acuminata), version 2.1, [w:] Birds of the World (red. B.K. Keeney & M.G. Smith), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.shtsan.02.1 [dostęp 2026-06-30] (ang.).

[avibase-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 D.D. Lepage D.D., Sharp-tailed Sandpiper Calidris acuminata, [w:] Avibase [online] [dostęp 2024-01-19] (ang.).

[iucn-4] 1 2 3 4 BirdLife International, Calidris acuminata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2022, wersja 2024-2 [dostęp 2025-02-01] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-5] 1 2 Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 - biegusy (Wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-01].

[oryg-6] T.T. Horsfield T.T., XIV. Systematic Arrangement and Description of Birds from the Island of Java, „Transactions of the Linnean Society of London”, 13, 1821, s. 192 (łac. • ang.).

[ioc-7] 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-30] (ang.).

[avilist-8] 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

[clanga-9] wynik wyszukiwania: biegus ostrosterny. [w:] Clanga.com [on-line]. [dostęp 2024-01-19]. (pol.).

[kfo-10] Orzeczenia wydane w grudniu 2023, Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej PTZool [zarchiwizowane 2024-07-14] .

[kf2023-11] Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Raport nr 40. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2023, „Ornis Polonica”, 65, 2024, s. 27–152 .

[kflista-12] Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego: Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2023. [dostęp 2024-01-19].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]