トーベ・ヤンソンが生み出した「ムーミンソング」集 ~楽譜・歌集 編
はじめに
今回の記事では、トーベ・ヤンソンがイラストや作詞を手掛けたムーミンソングの楽譜・歌集について取り上げたい。
※レコード・CDについては下記にまとめているので、併せてお読みいただければ幸いです。

以下に挙げる楽譜・歌集の多くは、現在入手が非常に困難となっている。フィンランド、スウェーデンの書籍のデータベースの他、後述の "Visor från Mumindalen" を参考に記載しているが、あくまで個人の独自調査の範囲内における情報である旨、予めご容赦いただきたい。
曲名の下に付記されている<>内のタイトルは、"Visor från Mumindalen" 収録時のもの。
注釈がない限り、歌詞はトーベ・ヤンソンが作成している。
「トーベ・ヤンソン」「ムーミン」をテーマとした楽譜・歌集のみを掲載する。
Balen i Mumindalen(ムーミン谷の舞踏会)/Muumilaakson kevätjuhla

https://www.moomin.com/sv/blogg/den-forsta-muminlaten-skapades-som-ett-forsaljningsknep-lyssna-pa-det-lustiga-stycket/#e98de646
$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Balen i Mumintrollen} & \\ \hline \hline
発表年:1956 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson、Laila Järvinen}(翻訳) \\ \hline
作曲:\text{Robert Farnon} \\ \hline
頁 数:4 \\ \hline
出版社:\text{R. E. Westerlund} \\ \hline
\end{array}
$$
1954年に「イヴニング・ニューズ」紙にて連載が始まった「ムーミン・コミックス」の、連載2周年を記念して作曲されたプロモーション用の楽曲。
作曲者は、度々ヤンソンとタッグを組んで数多くのムーミンソングを生み出したエルナ・タウロ……ではなく、イギリス人の作曲家であり指揮者であるロバート・ファーノン。ヤンソンは送られてきた音源を聴いて作詞をした。
1956年7月8日、BBCテレビにて、ロバート・ファーノンのオーケストラによって初演奏された。
ライル・ヤルヴィネンによってフィンランド語に翻訳され、"Muumilaakson kevätjuhla(ムーミン谷の春まつり)"と題された。
1956年、ヤンソン本人がイラストを手掛けた音楽本が、ヘルシンキのR. E. Westerlundより出版された。
ムーミン公式サイト記載のURLより、本曲のインストゥルメンタルが聴ける。また、音楽配信サービスにてMaynie Sirénによる歌唱が聴ける。
Spotify ↓
Sex Muminsånger

$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Sex Muminsånger} & \\ \hline \hline
発表年:1961 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:11 \\ \hline
出版社:\text{Hans Busch musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
舞台演劇「Troll i kulisserna(舞台袖のトロール)」劇中歌6曲を集めた本。
収録曲は、前年に発売されたレコード "Mumintrollen" と同じ。ただし一部楽曲の題名が異なる。
表紙には上記のムーミントロールの他、ミイが描かれている。
参考 ↓
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=3740247115988162&id=1112643455415221&set=a.1122514631094770
楽曲一覧
$$
\begin{array}{|l|l|l|} \hline
タイトル & 日本語訳 \\ \hline \hline
\text{Misans klagolåt} & ミーサの嘆き \\ \hline
\text{Lilla Mys visa} & ちびのミイの歌 \\ \hline
\text{Fru Filfjonks sång} & フィリフヨンカ夫人の歌 \\ \hline
\text{Teaterråttan Emmas visdomsord} & 劇場ねずみエンマの知恵の言葉 \\ \hline
\text{Mumintrollets visa} & ムーミントロールの歌 \\ \hline
\text{Slutsång} & おしまいの歌 \\ \hline
\end{array}
$$
Mumintrollen nio nya sånger

https://www.moomin.com/sv/blogg/finlandssvensk-sangerska-blaser-liv-i-tove-janssons-vistexter/#e98de646
$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Mumintrollen nio nya sånger} \\ \hline \hline
発表年:1969\\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson、Lars Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:18 \\ \hline
出版社:\text{Hans Busch musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
1969年のTV番組「Mumintrollet」の劇中歌のうち、当該番組が初出の9曲を収録した歌集。
一部の曲は、1969年のレコード "Mumintrollen" に収録されている。ただし曲名が異なるものもある。
楽曲一覧
$$
\begin{array}{|l|l|l|} \hline
タイトル & 日本語訳 \\ \hline \hline
\text{Si och så visan} & あちこちの歌 \\ \hline
\text{Kärlekens rosor} & 愛のバラ \\ \hline
\text{Varje kryp} & すべてのはい虫 \\ \hline
\text{Det är ganska skönt **} & まったく素敵 \\ \hline
\text{Lag och rätt **} & 法と秩序 \\ \hline
\text{Tango **} & タンゴ \\ \hline
\text{Rådd-djurets visa **} & ロッドユールの歌 \\ \hline
\text{Skogen susar *} & 森のざわめき \\ \hline
\text{Paradmarschen *} & 行進曲 \\ \hline
\end{array}
$$
$$
\begin{array}{l} \
* …インストゥルメンタル & \\
** …作詞:\text{Tove&Lars Jansson} & \\
\end{array}
$$
Mumin-visor ur Julkalendern "Trollvinter"

https://www.facebook.com/photo?fbid=1141886584611071&set=a.513735580759511
$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Mumintrollen nio nya sånger} \\ \hline \hline
発表年:1980\\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson、Lars Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:11 \\ \hline
出版社:\text{Hans Busch musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
1973年のTV番組「Mumindalen」の劇中歌を収録した歌集。
表紙のイラストは、後にフィンランドのムーミン美術館のグッズのポスターに使用されている。
楽曲一覧
$$
\begin{array}{|l|l|l|} \hline
タイトル & 日本語訳 \\ \hline \hline
\text{Knyttenas julsång} & クニットたちのクリスマスソング \\
\text{< Julsång för knytt >} & <クニットのためのクリスマスソング> \\ \hline
\text{Har du mig här igen} & ここでまた会おう \\ \hline
\text{Har du gjort en present? *} & プレゼントは用意した? \\
\text{< Julvisa >} & <クリスマスソング> \\ \hline
\text{Tootickis vintervisa} & トゥーティッキの冬の歌 \\ \hline
\text{Mys äppelvisa **} & ミイのりんごの歌 \\ \hline
\text{Sorgesång om den döda ekorren} & 死んだリスの追悼歌 \\
\text{< Sången om den döda ekorren >} & <死んだリスの歌> \\ \hline
\text{Lilla Mys egen visa - efter ett åskväder} & ちびのミイ自身の歌――雷雨の後で\\ \hline
\text{Tootickis vårsång} & トゥーティッキの春の歌 \\ \hline
\text{Lilla Mys sång till vattentunnan} & ちびのミイの水樽への歌 \\ \hline
\end{array}
$$
$$
\begin{array}{l} \
* …作詞:\text{Tove&Lars Jansson} & \\
** …作詞:\text{Lars Jansson} & \\
\end{array}
$$
Snusmumrikens vårvisa (スナフキンの春の歌)

$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Snusmumrikens vårvisa} & \\ \hline \hline
発表年:1982 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:2 \\ \hline
出版社:\text{Hans Busch musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
単曲収録
表紙のイラストは、2021年および2024年のARABIA「ムーミンの日」マグの柄として使用されている。
Till min älskade fru (我が愛する妻へ)
$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Till min älskade fru} & \\ \hline \hline
発表年:1993 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:2 \\ \hline
出版社:\text{Hans Busch musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
単曲収録。
別名 "Muminpappans visa"。その名が示す通り、ムーミンパパを主役とした歌。
スウェーデンの書籍のデータベースには楽譜として出版された記録が残っているが、後述の "Visor från Mumindalen" 収録時は「未発表(tidigare opublicerad)」の曲と記載され、表紙イラストも不明。"Visor från Mumindalen" の後に出版された可能性もある(両者共に1993年の作品)。要調査。
Visor från Mumindalen

$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Visor från Mumindalen} & \\ \hline \hline
発表年:1993 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson、Lars Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:44 \\ \hline
出版社:\text{Schildt、Bonniers} \\ \hline
\end{array}
$$
これまで発表されたムーミンソングに加え、新規の歌や原作ムーミン童話から引用した歌を収録した、ヤンソン生前の集大成的歌集。また、過去の楽譜・歌集の表紙イラストも(すべてではないが)見ることができる。
本来は全ての歌にエルナ・タウロによる曲が付されるはずだったが、同年にタウロが亡くなったことにより、一部の歌は未完となっている。
未完の作品の多くは、2003年のCD "Moomin Voices" にてMika Pohjolaにより改めて作曲された。
フィンランド語版も出版された。タイトルは "Muumilaakson laulukirja"。
楽曲一覧(各歌の初出歌集も略記)
$$
\begin{array}{|l|l|l|} \hline
タイトル & 日本語訳 & 初出歌集 \\ \hline \hline
\text{Mumintrollets visa} & ムーミントロールの歌 & \text{SM} \\ \hline
\text{Muminpappans visa} & ムーミンパパの歌 & \text{TMÄF?} \\ \hline
\text{Muminmammans visa ◆} & ムーミンママの歌 & \text{★} \\ \hline
\text{Lilla Mys visa} & ちびのミイの歌 & \text{SM} \\ \hline
\text{Stora äppelsången ◆} & でっかいりんごの歌 &\text{★} \\ \hline
\text{Har du Mig här igen} & ここでまた会おう & \text{MV} \\ \hline
\text{Misans klagolåt} & ミーサの嘆き & \text{SM} \\ \hline
\text{Råddjurets visa *} & ロッドユールの歌 & \text{NNS} \\ \hline
\text{Teaterråttan Emmas visdomsord} & 劇場ねずみエンマの知恵の言葉 & \text{SM}\\ \hline
\text{Snusmumrikens vårvisa} & スナフキンの春の歌 & \text{SV} \\ \hline
\text{Skruttets visa ◆} & スクルットの歌 &\text{★} \\ \hline
\text{Mårrans klagosång ◆} & モランの嘆きの歌 &\text{★} \\ \hline
\text{Fru Filfjonks sång} &フィリフヨンカ夫人の歌 & \text{SM} \\ \hline
\text{Sången om den döda ekorren} & 死んだリスの歌 & \text{MV} \\ \hline
\text{Tootickis vintervisa} & トゥーティッキの冬の歌 & \text{MV} \\ \hline
\text{Alla små djur slår rosett på sin svans ◆} &すべてちっちゃな生きものはしっぽにリボンをむすんでる & \text{★} \\ \hline
\text{Villerivallaresången ◆} & こまったこまったの歌 & \text{★} \\ \hline
\text{Sov Mina ungar ◆} & おやすみ子どもたち &\text{★} \\ \hline
\text{Julvisa *} & クリスマスソング & \text{MV} \\ \hline
\text{Julsång för knytt} & クニットのためのクリスマスソング & \text{MV} \\ \hline
\text{Tootickis vårsång} & トゥーティッキの春の歌 & \text{MV} \\ \hline
\text{Slutsång} & おしまいの歌 & \text{SM} \\ \hline
\end{array}
$$
$$
\begin{array}{l} \
\text{SM }=\text{ "Sex Muminsånger"} \\
\text{NNS} =\text{ "Mumintrollen nio nya sånger"} \\
\text{MV } =\text{ "Mumin-visor"} \\
\text{SV} =\text{ "Snusmumrikens vårvisa"} \\
\text{TMÄF?} =\text{ "Till min älskade fru"}か?& \\
\text{★} = 新規収録歌 \\
\end{array}
$$
$$
\begin{array}{l} \
* …作詞:\text{Tove&Lars Jansson} & \\
◆ …未完のため楽譜なし \\
\end{array}
$$
Mumintrollen samlade originalsånger

https://www.adlibris.com/sv/bok/mumintrollen-samlade-originalsanger-9789177483038
$$
\begin{array}{|lll|} \hline
\textbf{Visor från Mumindalen} & \\ \hline \hline
発表年:2010 \\ \hline
著 者:作詞:\text{Tove Jansson、Lars Jansson} \\
作曲:\text{Erna Tauro} \\ \hline
頁 数:72 \\ \hline
出版社:\text{Gehrmans Musikförlag} \\ \hline
\end{array}
$$
トーベおよびラルス・ヤンソン作詞、エルナ・タウロ作曲による楽曲を収めた歌集。
非ムーミンソングも収録
楽曲一覧
$$
\begin{array}{|l|l|l|} \hline
タイトル & 日本語訳 \\ \hline \hline
\text{Det är ganska skönt} & まったく素敵 \\ \hline
\text{Fru Fillifjonks sång} & フィリフヨンカ夫人の歌 \\ \hline
\text{Har du gjort en present **} & プレゼントは用意した? \\
\text{< Julvisa >} & <クリスマスソング> \\ \hline
\text{Har du mig här igen} & ここでまた会おう \\ \hline
\text{Höstvisa} & 秋の歌 \\ \hline
\text{Kaksin (Tillsammans)} & 共に \\ \hline
\text{Knyttenas julsång} & クニットのクリスマスソング \\
\text{< Julsång för knytt >} & <クニットのためのクリスマスソング> \\ \hline
\text{Kärlekens rosor} & 愛のバラ \\ \hline
\text{Lag och rätt} & 法と秩序 \\ \hline
\text{Lilla Mys egen visa} & ちびのミイ自身の歌 \\ \hline
\text{Lilla Mys sång till vattentunnan} & ちびのミイの水樽への歌 \\ \hline
\text{Lilla Mys visa} & ちびのミイの歌 \\ \hline
\text{Misans klagolåt} & ミーサの嘆き \\ \hline
\text{Misans tango} & ミーサのタンゴ \\ \hline
\text{Mumintrollets visa} & ムーミントロールの歌 \\ \hline
\text{Mys äppelvisa ***} & ミイのりんごの歌 \\ \hline
\text{Paradmarschen *} & 行進曲 \\ \hline
\text{Rådd-djurets visa **} & ロッドユールの歌 \\ \hline
\text{Si och så visan} & あちこちの歌 \\ \hline
\text{Skogen susar *} & 森のざわめき \\ \hline
\text{Slutsång} & おしまいの歌 \\ \hline
\text{Snusmumrikens visa} & スナフキンの歌 \\ \hline
\text{Sorgesång om den döda ekorren} & 死んだリスの追悼歌 \\
\text{< Sången om den döda ekorren >} & <死んだリスの歌> \\ \hline
\text{Teaterråttan Emmas visdomsord} & 劇場ねずみエンマの知恵の言葉 \\ \hline
\text{Tootickis vintervisa} & トゥーティッキの冬の歌 \\ \hline
\text{Tootickis vårsång} & トゥーティッキの春の歌 \\ \hline
\text{Varje kryp} & すべてのはい虫 \\ \hline
\end{array}
$$
$$
\begin{array}{l} \
* …インストゥルメンタル & \\
** …作詞:\text{Tove&Lars Jansson} & \\
*** …作詞:\text{Lars Jansson} & \\
\end{array}
$$
以上。補足・追記事項があれば随時更新予定。
以下、参考文献・Webサイト:
Tove Jansson、Lars Jansson、Erna Tauro. Visor från Mumindalen. Schildts, 1993, 44p.
“Den första muminlåten skapades som ett försäljningsknep – lyssna på det lustiga stycket!”. Mumin. 2020-07-02. https://www.moomin.com/sv/blogg/den-forsta-muminlaten-skapades-som-ett-forsaljningsknep-lyssna-pa-det-lustiga-stycket/#e98de646, (参照2025-07-30).
“Muumilaakson kevätjuhla = Balen i Mumindalen”. Finna. https://www.finna.fi/Record/piki.128258, (参照2025-07-30).
“Sex Muminsånger”. Libris. https://libris.kb.se/bib/1185186?vw=full, (参照2025-07-30).
“Mumintrollen [Musiktryck] 9 nya sånger / text: Tove och Lars Jansson ; musik: Erna Tauro.”. Libris. https://libris.kb.se/bib/1185185, (参照2025-07-30).
“Mumintrollen : 9 nya sånger”. Finna. https://www.finna.fi/Record/eepos.1972203, (参照2025-07-30).
“Mumin-visor”. Libris. https://libris.kb.se/bib/970790?vw=full, (参照2025-07-30).
“Mumin-visor : ur Julkalendern "Trollvinter"”. Finna. https://www.finna.fi/Record/jakobstad.302075, (参照2025-07-30).
“Snusmumrikens vårvisa”. Libris. https://libris.kb.se/bib/9696853?vw=full, (参照2025-07-30).
横川浩子、内山さつき、冨原眞弓. ムーミン展THE ART AND THE STORY. 朝日新聞社, 2019, 311p.
“Äntligen – här är Arabias nya mugg för Mumindagen”. Mumin. 2021-06-09. https://www.moomin.com/sv/blogg/mumindag-mugg-2021/#e98de646, (参照2025-07-28) .
“Ett löfte om vårens ankomst – den nya Mumindagsmuggen”. Mumin. 2021-06-04. https://www.moomin.com/sv/blogg/mumindagsmugg-2024/#e98de646, (参照2025-07-28) .
“Till min älskade fru”. Libris. https://libris.kb.se/bib/18616813, (参照2025-07-30).
“Visor från Mumindalen”. Libris. https://libris.kb.se/bib/7844845, (参照2025-07-30).
“Visor från Mumindalen”. Libris. https://libris.kb.se/bib/7286230, (参照2025-07-30).
"Muumilaakson Laulukirja". booky.fi. https://www.booky.fi/tuote/tove_jansson/muumilaakson_laulukirja/9789510195079?srsltid=AfmBOoou5ea53IlFhSQKv6Tqud6ckdXUBUPah51exbUhZ1tQml0yX9JE, (参照2025-07-29) .
“Mumintrollen”. Barnensmusikbutik. https://barnensmusikbutik.se/produkt/mumintrollen/, (参照2025-07-30).
“Mumintrollen : samlade originalsånger”. Adlibris. https://www.adlibris.com/sv/bok/mumintrollen-samlade-originalsanger-9789177483038, (参照2025-07-30).
