dun

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  dun    (hulp, bestand)
• IPA: / dʏn / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /dʏn/
  • (Vlaanderen, Brabant): /dʏn/
  • (Limburg): /dʏn/

Woordafbreking

• dun

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘niet dik, smal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	dun	dunner	dunst
verbogen	dunne	dunnere	dunste
partitief	duns	dunners	-

Bijvoeglijk naamwoord

dun

1. (v.h. menselijk lichaam) slechts weinig vet bevattend, mager [1], schraal

   • De jonge vrouw was nog heel dun. 

2. (van stoffen) van geringe dikte

   ▸ Dit bestond niet, zoals gebruikelijk, uit een of twee, maar uit vier dubbelzijdige wasvellen, elk gevat in een dun lijstje van beukenhout, dat zodanig scharnierde dat ik ze over elkaar kon opvouwen en dichtknippen.

   ▸ Er viel een dun strookje papier uit dat op de grond dwarrelde.

   ▸ Het was een ijskoude nacht en ik werd meerdere malen bibberend wakker. Verbaasd zag ik de volgende ochtend dat er een dun laagje ijs op mijn tent lag.

3. (van vloeistoffen) vloeibaarder dan zou moeten

   • De soep was veel te dun omdat er teveel water bij was gedaan. 

4. (van haar op het menselijk lichaam, m.n. hoofdhaar) als er veel ruimte zit tussen de verschillende haren

   • De man van middelbare leeftijd had reeds dun haar, maar kaal was hij nog niet. 

5. (figuurlijk) weinig steekhoudend of overtuigend, zwak

   • Het geleverde bewijs was te dun. 

6. dun gekleed: dunne, luchtige kleding dragen

   ▸ Ik ben te dun gekleed, met mijn sandalen en mijn korte, katoenen zomerjurk.

7. (figuurlijk) met een geringe omvang

   ▸ Nu voelt ze alleen nog warmte, zweet en een bepaalde klamheid, een dun schilletje van schaamte.

Antoniemen

• dik

Hyponiemen

• (intensivering) ultradun

Uitdrukkingen en gezegden

[2]

• Het ijs is nog te dun.

De omstandigheden om iets te gaan ondernemen, uit te proberen e.d. moeten eerst nog gunstig genoeg worden

• Iets [nog eens] dunnetjes overdoen

Iets nog eens opnieuw proberen

Vertalingen

    2. van geringe dikte   

Boeginees: ᨊᨗᨄᨗ Deens: tynd (da) Duits: dünn (de) Engels: thin (en)

Latijn: tenuis (la) Noors: tynn (no) Nynorsk: tynn (nn) Pools: cienki (pl) m Spaans: fino (es)

Werkwoord

vervoeging van
dunnen

dun

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dunnen
   

   • Ik dun. 

2. gebiedende wijs van dunnen
   

   • Dun! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dunnen
   

   • Dun je? 

Gangbaarheid

• Het woord dun staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dun" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Noors

Uitspraak

• Geluid: dun Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /dʉːn/

Woordafbreking

• dun

Zelfstandig naamwoord

dun m/v / o

1. (dierkunde) donsveer.
2. dons

Verbuiging

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dun	duna dunen dunet	dun	dunene duna
genitief	duns	dunas dunens dunets	duns	dunenes dunas

Hyperoniemen

• fjær

Afgeleide begrippen

• dundyne, dunete, ærfugldun

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: dun Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /dʉːn/

Woordafbreking

• dun

Zelfstandig naamwoord

dun v/o

1. (dierkunde) donsveer.
2. dons

Verbuiging

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dun	dunet, duna	dun, duner	duna, dunane
genitief

Hyperoniemen

• fjør

Afgeleide begrippen

• dundyne, dunete, ærfugldun