Koepelgevangenis
Een koepelgevangenis is een gevangenis die bestaat uit een grote koepel. Het gebouwtype werd ontworpen door J.F. Metzelaar. Lange tijd werd gedacht dat hij volgens het door de Brit Jeremy Bentham in 1791 bedachte panopticum-principe werkt. hoewel Metzelaars koepelgevangenis in grote lijnen inderdaad gelijkenis vertoont met het concept van Bentham – beiden zagen de ronde vorm als geschikt voor inspectie – is Metzelaars ontwerp echter voortgekomen uit overwegend verschillende motieven, wat resulteerde in met name gesloten deuren in plaats van tralies.[1]
Er zijn in Nederland de volgende drie koepelgevangenissen gebouwd:
- Koepelgevangenis van Arnhem (1886)
- Koepelgevangenis van Breda (1882 - 1886)
- Koepelgevangenis van Haarlem (1899 - 1901)
De drie koepelgevangenissen waren voor sluiting eigendom van de Staat (Rijksvastgoedbedrijf). Zo is bijvoorbeeld de Koepelgevangenis van Haarlem in februari 2017 verkocht aan de gemeente en in maart datzelfde jaar gelijk doorverkocht aan een stichting die de herontwikkeling van de Koepel in banen leidt.[2]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Ticheloven, Sabine (2005), De Koepelgevangenissen van J.F. Metzelaar (1886) (doctoraalscriptie), Vrije Universiteit Amsterdam
- ↑ Geist, Henk, "Handtekeningen voor Koepel gezet", Haarlems Dagblad, 17 maart 2017. Gearchiveerd op 11 januari 2019. Geraadpleegd op 7 augustus 2026.