Jersey

Rencana ini mengenai pulau dan Tanggungan Mahkota di Kepulauan Channel. Untuk negeri di Amerika Syarikat, sila lihat New Jersey.

Bailiwick Jersey Bailliage de Jersey Bailliage dé Jèrri
Bendera Jata
Lagu kebangsaan:  God Save the King (lagu kebangsaan rasmi) Beautiful Jersey / Man bieau p'tit Jèrri (lagu rasmi Jersey)
Lokasi Jersey di Eropah
Ibu negara dan bandar terbesar}	Saint Helier 49°11′24″U 2°6′36″B
Bahasa rasmi	Inggeris Perancis
Bahasa rasmi Dewan Negeri	Jèrriais
Pemerintah	Tanggungan Mahkota berpemerintahan sendiri di bawah raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen
• Raja	Charles III
• Leftenan gabenor	Laksamana Madya Sir Jeremy Kyd
• Bailif	Robert MacRae
• Ketua menteri	Lyndon Farnham
Badan perundangan	Dewan Negeri
Status perlembagaan  Tanggungan Mahkota berpemerintahan sendiri; bukan sebahagian daripada United Kingdom
• Menjadi sebahagian daripada Duchy Normandy	933
• Terpisah secara politik daripada tanah besar Normandie	1204
• Pembebasan daripada pendudukan Jerman	9 Mei 1945
Keluasan
• Jumlah	120 km2 (46 bt2)
Populasi
• Perkiraan akhir 2024	104,540
• Bancian penduduk tahun 2021	103,267
• Kepadatan	859/km2 (2,224.8/sq mi)
KDNK (nominal)	2024
• Jumlah	£6.859 bilion
• Per kapita	£65,800
Mata wang	Pound sterling Pound Jersey (GBP)
Zon waktu	UTC±00:00 (GMT)
• Musim panas (DST)	UTC+01:00 (BST)
Format tarikh	hh/bb/tttt
Kod panggilan	+44 1534
Kod ISO 3166	JE
DPT internet	.je

Jersey (Norman: Jèrri; Perancis: Jersey), secara rasmi dikenali sebagai Bailiwick Jersey (Norman: Bailliage dé Jèrri; Perancis: Bailliage de Jersey), ialah sebuah pulau dan Tanggungan Mahkota berpemerintahan sendiri di Kepulauan Channel, berhampiran pesisir Normandie di barat laut Perancis. Wilayahnya terdiri daripada pulau utama Jersey serta kumpulan pulau kecil, beting dan terumbu luar pesisir, termasuk Les Écréhous, Les Dirouilles, Les Minquiers dan Les Pierres de Lecq. Jersey ialah pulau terbesar dan paling selatan di Kepulauan Channel. Ibu kota serta petempatan terbesarnya ialah Saint Helier.

Jersey bukan sebahagian daripada United Kingdom, tidak diwakili dalam Parlimen United Kingdom dan bukan sebuah Wilayah Luar Negeri British. Hubungan perlembagaannya adalah secara langsung dengan Mahkota, berdasarkan kesetiaan Kepulauan Channel kepada Raja England selepas kehilangan tanah besar Normandie pada 1204. Jersey mempunyai parlimen, kerajaan, sistem percukaian, undang-undang serta mahkamahnya sendiri. United Kingdom bertanggungjawab terhadap pertahanan pulau itu dan, bagi pihak Mahkota, memikul tanggungjawab rasmi tertentu dalam hal ehwal luar.

Ketua negara Jersey ialah Raja Charles III, yang diwakili di pulau itu oleh leftenan gabenor. Kuasa perundangan dilaksanakan oleh Dewan Negeri, sebuah badan perundangan yang mempunyai 49 anggota terpilih. Kerajaan diketuai oleh ketua menteri dan Majlis Menteri, manakala bailif berkhidmat sebagai ketua kehakiman, presiden Dewan Negeri dan ketua sivik pulau itu.

Jersey mempunyai keluasan kira-kira 120 kilometer persegi dan anggaran penduduk seramai 104,540 orang pada akhir 2024. Ekonominya didominasi oleh perkhidmatan kewangan dan perniagaan, dengan sumbangan tambahan daripada pentadbiran awam, pembinaan, pelancongan, pertanian dan kegiatan maritim. Warisan Jersey mencerminkan gabungan pengaruh Norman, Perancis dan British. Bahasa Inggeris kini merupakan bahasa pertuturan utama, manakala bahasa Perancis dan Jèrriais, sebuah ragam bahasa Norman, kekal penting dalam sejarah dan identiti kebudayaannya.

Nama

Nama rasmi bahasa Inggeris bagi wilayah ini ialah Bailiwick of Jersey. Istilah bailiwick pada asalnya merujuk kepada kawasan yang berada di bawah bidang kuasa seorang bailif. Dalam penggunaan perlembagaan moden, nama itu merangkumi pulau utama Jersey serta pulau kecil dan terumbu di bawah bidang kuasanya.

Nama bahasa Perancisnya ialah Bailliage de Jersey, manakala nama bahasa Jèrriaisnya ialah Bailliage dé Jèrri. Nama Jèrri digunakan bagi pulau utama dan juga, bergantung pada konteks, bagi seluruh bailiwick.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Jersey

Prasejarah

La Hougue Bie, sebuah kubur laluan zaman Neolitik yang dibina sekitar 4000 hingga 3500 SM.

Bukti arkeologi menunjukkan bahawa kawasan Jersey telah dikunjungi manusia sejak zaman Paleolitik, ketika paras laut lebih rendah dan wilayah yang kini menjadi Kepulauan Channel masih bersambung dengan tanah besar Eropah. Tapak La Cotte de St Brelade mengandungi alat batu, tulang haiwan dan tinggalan Neanderthal yang merangkumi tempoh lebih daripada 250,000 tahun. Tapak tersebut dianggap sebagai salah satu rekod kegiatan Neanderthal yang terpenting di Eropah barat laut.

Masyarakat pertanian menetap di Jersey pada zaman Neolitik. Mereka membina makam dan monumen megalit, antaranya La Hougue Bie, sebuah kubur laluan yang berasal dari sekitar 4000 hingga 3500 SM. Penemuan arkeologi di tapak tersebut memberikan maklumat mengenai amalan pengebumian, kehidupan pertanian dan hubungan penduduk pulau dengan masyarakat prasejarah di sepanjang pesisir Atlantik Eropah.

Zaman Norman dan pertengahan

Jersey dimasukkan ke dalam Duchy Normandy pada 933 oleh William Longsword, adipati kedua Normandie. Selepas William si Penakluk, Adipati Normandie, menakluki England pada 1066, Kepulauan Channel menjadi sebahagian daripada wilayah yang diperintah bersama oleh adipati Normandie yang juga merupakan Raja England.

Pada 1204, Raja John kehilangan tanah besar Normandie kepada Philip II dari Perancis. Kepulauan Channel tidak menyertai kerajaan Perancis dan terus mengakui Raja England sebagai pemerintah mereka. Peristiwa ini menjadi asas kepada hubungan perlembagaan Jersey dengan Mahkota. Sebagai balasan kepada kesetiaan pulau itu, beberapa kebebasan tempatan dikekalkan, termasuk hak untuk diperintah menurut undang-undang dan adatnya sendiri.

Raja melantik seorang warden untuk menguruskan pertahanan, manakala bailif dan para jurat menjalankan fungsi kehakiman. Perundingan antara Mahkamah Diraja, konstabel paroki dan paderi paroki kemudian berkembang menjadi badan yang dikenali sebagai Dewan Negeri. Kedudukan Jersey di antara England dan Perancis menyebabkan pulau itu berkali-kali diserang atau diancam oleh tentera Perancis. Kubu Mont Orgueil di Gorey dibangunkan sebagai pertahanan utama di pesisir timur pulau.

Mont Orgueil dan pelabuhan Gorey di pesisir timur Jersey.

Zaman moden awal

Selepas Reformasi Protestan, hubungan politik dan keagamaan Jersey dengan England semakin rapat. Walau bagaimanapun, bahasa Perancis terus digunakan dalam undang-undang, pentadbiran dan Dewan Negeri selama berabad-abad, manakala Jèrriais kekal sebagai bahasa pertuturan kebanyakan penduduk luar bandar.

Jersey mempunyai kepentingan strategik dalam peperangan antara England dan Perancis. Pada 6 Januari 1781, pasukan Perancis mendarat dan menduduki Saint Helier buat sementara waktu. Mereka ditewaskan oleh pasukan British dan militia tempatan dalam Pertempuran Jersey, yang menjadi percubaan besar terakhir Perancis untuk menawan pulau tersebut.

Abad ke-19 dan awal abad ke-20

Sepanjang abad ke-19, pertumbuhan perdagangan laut, pembinaan kapal, perikanan, pertanian dan pelancongan mengubah ekonomi serta masyarakat Jersey. Hubungan pengangkutan yang semakin rapat dengan Britain membawa kepada pertambahan penduduk berbahasa Inggeris. Bahasa Inggeris diterima sebagai bahasa rasmi kedua Dewan Negeri pada 1901, bersama-sama bahasa Perancis.

Pembaharuan perlembagaan pada 1856 memperkenalkan anggota yang dikenali sebagai timbalan ke dalam Dewan Negeri. Satu lagi pembaharuan besar pada 1948 menamatkan keanggotaan jurat dan paderi paroki dalam dewan tersebut serta memperkenalkan jawatan senator yang dipilih oleh seluruh pulau.

Pendudukan Jerman dan pembebasan

Arca Freedom Tree di Saint Helier memperingati pembebasan Jersey pada 9 Mei 1945.

Kerajaan British menyahketenteraan Kepulauan Channel pada Jun 1940 selepas kejatuhan Perancis dalam Perang Dunia Kedua. Angkatan Jerman menduduki Jersey pada 1 Julai 1940. Jersey dan pulau-pulau Channel yang lain merupakan satu-satunya wilayah di bawah Mahkota British yang diduduki oleh Jerman Nazi semasa perang tersebut.

Pihak Jerman membina kubu, terowong, bateri meriam dan pertahanan pantai sebagai sebahagian daripada Tembok Atlantik. Sebahagian besar kerja pembinaan dilakukan oleh buruh paksa yang dibawa dari tanah besar Eropah. Penduduk tempatan berhadapan dengan sekatan pergerakan, penapisan, kekurangan makanan dan tindakan penghantaran keluar terhadap sesetengah penduduk. Kesukaran menjadi semakin berat selepas pendaratan Tentera Bersekutu di Normandie pada 1944 memutuskan kebanyakan laluan bekalan.

Pendudukan berakhir pada 9 Mei 1945 apabila pasukan British tiba dan bendera Union Jack dikibarkan di Saint Helier. Tarikh tersebut disambut setiap tahun sebagai Hari Pembebasan. Pada 2025, Dewan Negeri mengiktiraf 9 Mei secara rasmi sebagai hari kebangsaan Jersey.

Perkembangan selepas perang

Selepas perang, ekonomi Jersey beralih secara beransur-ansur daripada pertanian dan pelancongan kepada perkhidmatan kewangan antarabangsa. Peningkatan taraf hidup, penghijrahan dan pembangunan Saint Helier mengubah struktur penduduk serta penggunaan tanah.

Sistem pentadbiran berasaskan jawatankuasa digantikan dengan kerajaan menteri di bawah Undang-undang Negeri Jersey 2005. Jawatan ketua menteri dan Majlis Menteri diwujudkan bagi memberikan tanggungjawab eksekutif yang lebih jelas. Senator dikeluarkan daripada Dewan Negeri menjelang pilihan raya 2022, tetapi jawatan itu diperkenalkan semula untuk pilihan raya 2026. Dewan tersebut kini terdiri daripada sembilan senator, 28 timbalan dan 12 connétable.

Geografi

Peta Jersey dan pulau-pulau kecil di sekitarnya.

Jersey terletak di Teluk Saint-Malo, kira-kira 22 kilometer dari pesisir Perancis dan 137 kilometer di selatan pesisir England. Pulau utamanya berukuran kira-kira 14.5 kilometer dari timur ke barat dan lapan kilometer dari utara ke selatan. Luas daratannya, termasuk tanah tebus guna di Saint Helier, ialah sekitar 120 kilometer persegi.

Bahagian utara pulau dicirikan oleh dataran tinggi dan tebing granit yang curam, manakala lembah-lembah mengalir ke teluk serta dataran pesisir di bahagian selatan. Antara teluk utama ialah Teluk Saint Ouen di barat, Teluk Saint Aubin di selatan dan Teluk Grouville di timur. Titik tertingginya terletak di kawasan Les Platons di utara.

Jersey mengalami pasang surut yang sangat besar. Perbezaan antara air pasang dan air surut semasa pasang perbani boleh mencapai kira-kira 12 meter. Ketika air surut, kawasan batu, pasir dan lumpur yang luas terdedah, terutamanya di pesisir tenggara.

Pulau kecil dan persekitaran laut

Bailiwick ini merangkumi beberapa kumpulan terumbu dan pulau kecil:

• Les Écréhous dan Les Dirouilles, di timur laut pulau utama berhampiran pesisir Normandie;
• Les Minquiers, sebuah kawasan beting, terumbu dan pulau kecil yang luas di selatan;
• Les Pierres de Lecq, yang turut dikenali sebagai Paternosters, di barat laut;
• pulau kecil, beting dan batuan lain di sekitar pesisir Jersey.

Sebahagian besar pulau kecil tersebut tidak mempunyai penduduk tetap. Terdapat beberapa bangunan persendirian dan tempat perlindungan bermusim di Les Écréhous serta Les Minquiers.

Jersey mempunyai empat kawasan tanah lembap yang diiktiraf sebagai tapak berkepentingan antarabangsa di bawah Konvensyen Ramsar, iaitu pesisir tenggara Jersey, Les Écréhous dan Les Dirouilles, Les Minquiers serta Les Pierres de Lecq. Kawasan tersebut melindungi habitat pasang surut, burung laut, ikan, mamalia laut dan pelbagai hidupan marin.

Tanjung Plémont di pesisir utara Jersey.

Iklim

Jersey mempunyai iklim lautan sederhana yang dipengaruhi oleh Lautan Atlantik dan perairan Teluk Saint-Malo. Musim sejuk pada umumnya sederhana, manakala musim panas nyaman dan jarang mengalami haba atau kesejukan melampau yang berpanjangan. Kedudukannya di selatan serta keadaan yang terlindung menyebabkan Jersey lazimnya lebih panas dan menerima lebih banyak cahaya matahari berbanding banyak kawasan di Kepulauan British.

Hujan turun sepanjang tahun, dengan keadaan yang biasanya lebih basah dan berangin pada musim luruh serta musim sejuk. Ribut, pasang perbani dan kenaikan aras laut menimbulkan risiko hakisan serta banjir pesisir, terutama di kawasan rendah di selatan dan barat pulau.

Bahagian pentadbiran

Jersey dibahagikan kepada 12 paroki sivil, yang telah menjadi asas pentadbiran tempatan sejak Zaman Pertengahan:

• Saint Brelade
• Saint Clement
• Grouville
• Saint Helier
• Saint John
• Saint Lawrence
• Saint Martin
• Saint Mary
• Saint Ouen
• Saint Peter
• Saint Saviour
• Trinity

Setiap paroki diketuai oleh seorang connétable, atau konstabel, yang dipilih oleh penduduk dan turut menjadi anggota Dewan Negeri. Paroki menguruskan beberapa fungsi tempatan, termasuk jalan paroki, kemudahan awam, kebajikan tertentu, pentadbiran pilihan raya dan penguatkuasaan peraturan tempatan.

Paroki dibahagikan lagi kepada unit yang dikenali sebagai vingtaine, kecuali Saint Ouen yang menggunakan istilah cueillette. Saint Helier mempunyai struktur pentadbiran yang lebih luas kerana kedudukannya sebagai pusat bandar utama.

Kerajaan dan politik

Rencana utama: Politik Jersey

Status perlembagaan

Jersey ialah sebuah Tanggungan Mahkota, bukannya sebahagian daripada United Kingdom atau sebuah negara berdaulat. Hubungannya dengan Mahkota berkembang daripada kedudukan Kepulauan Channel sebagai saki-baki wilayah Duchy Normandy yang terus setia kepada Raja England selepas 1204.

Jersey mempunyai hak pemerintahan sendiri dalam hampir semua perkara domestik, termasuk percukaian, kewangan awam, kesihatan, pendidikan, imigresen, polis, perancangan dan undang-undang jenayah. United Kingdom memikul tanggungjawab rasmi terhadap pertahanan dan beberapa aspek hubungan antarabangsa. Mengikut piagam serta konvensyen, Parlimen United Kingdom tidak lazimnya menggubal undang-undang untuk Jersey tanpa persetujuan pulau tersebut.

Undang-undang Jersey yang memerlukan perkenan diraja dikemukakan kepada Raja dalam Majlis. Dalam keadaan tertentu, undang-undang Parlimen United Kingdom boleh diperluas kepada Jersey melalui perintah dalam majlis atau peruntukan peluasan yang dipersetujui.

Raja dan leftenan gabenor

Ketua negara ialah Raja United Kingdom dalam kedudukannya sebagai pemerintah Jersey. Baginda diwakili oleh leftenan gabenor, yang dilantik oleh Mahkota. Leftenan gabenor menjalankan tugas istiadat, berhubung dengan Kerajaan Jersey serta Mahkota dan menyampaikan beberapa komunikasi rasmi antara pulau itu dengan kerajaan United Kingdom.

Leftenan gabenor tidak mentadbir kerajaan harian dan pada umumnya bertindak menurut konvensyen perlembagaan. Penyandang jawatan sejak Oktober 2022 ialah Laksamana Madya Sir Jeremy Kyd.

Bailif

Bailif merupakan ketua sivik dan ketua kehakiman Jersey. Bailif mengetuai Mahkamah Diraja dan mempengerusikan persidangan Dewan Negeri, tetapi tidak mengundi dalam keputusan politik. Bailif turut melaksanakan beberapa tugas istiadat dan perlembagaan, termasuk mewakili identiti serta keistimewaan perlembagaan pulau tersebut.

Penggabungan peranan kehakiman dan parlimen ini merupakan ciri tersendiri sistem Jersey dan telah menjadi bahan perbahasan dalam beberapa kajian pembaharuan perlembagaan. Penyandang jawatan ialah Robert MacRae, yang mengangkat sumpah sebagai bailif pada 24 Oktober 2025.

Dewan Negeri dan kerajaan

Dewan Negeri (bahasa Inggeris: States Assembly) ialah badan perundangan Jersey. Dewan tersebut meluluskan undang-undang, menentukan cukai serta perbelanjaan awam, memilih ketua menteri dan menteri, serta meneliti tindakan kerajaan.

Selepas pilihan raya 2026, 49 anggota terpilihnya terdiri daripada:

• sembilan senator, yang dipilih melalui mandat seluruh pulau;
• 28 timbalan, yang mewakili sembilan kawasan pilihan raya;
• 12 connétable, seorang bagi setiap paroki.

Ketua menteri dipilih oleh Dewan Negeri dan mengetuai Majlis Menteri. Setiap menteri mempunyai bidang tanggungjawab yang ditetapkan oleh undang-undang. Kerajaan secara bersama bertanggungjawab kepada Dewan Negeri, yang boleh menyoal menteri, menyemak dasar, meminda belanjawan dan meluluskan usul tidak percaya.

Politik Jersey secara tradisi banyak dikuasai calon bebas, walaupun parti politik tersusun telah memainkan peranan yang semakin ketara sejak abad ke-21.

Pentadbiran paroki dan polis kehormat

Selain kerajaan pusat pulau, setiap paroki mempunyai perhimpunan paroki dan pegawai yang dipilih. Connétable mengetuai pentadbiran paroki serta mewakilinya dalam Dewan Negeri.

Setiap paroki juga mempunyai polis kehormat yang terdiri daripada pegawai sukarela terpilih, termasuk centenier, vingtenier dan pegawai konstabel. Mereka menjalankan rondaan, menguruskan kesalahan kecil, membantu dalam acara awam dan melaksanakan siasatan awal melalui proses yang dikenali sebagai siasatan dewan paroki. Polis kehormat berkhidmat bersama-sama Polis Negeri Jersey.

Undang-undang dan kehakiman

Sistem undang-undang Jersey berasingan daripada sistem England dan Wales. Sumber undang-undangnya merangkumi undang-undang yang diluluskan oleh Dewan Negeri, peraturan, adat Norman, prinsip undang-undang am serta undang-undang United Kingdom yang diperluas secara khusus kepada pulau tersebut.

Mahkamah Diraja ialah mahkamah tinggi utama bagi perkara sivil dan jenayah. Bailif bersidang bersama jurat, iaitu hakim awam yang membuat keputusan mengenai fakta, hukuman dan beberapa perkara sivil. Rayuan daripada Mahkamah Diraja boleh dibawa ke Mahkamah Rayuan Jersey dan, dengan kebenaran yang diperlukan, kepada Jawatankuasa Kehakiman Majlis Privi di London.

Hubungan luar

Jersey tidak mempunyai keanggotaan berasingan dalam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, tetapi mempunyai identiti antarabangsa yang berbeza daripada United Kingdom. Kerajaan United Kingdom boleh memberikan kuasa kepada Jersey untuk merundingkan serta menandatangani perjanjian antarabangsa dalam bidang tertentu. Jersey juga mempunyai pejabat perwakilan di London dan, bersama-sama Guernsey, mengekalkan perwakilan di Perancis serta Brussels.

Jersey tidak pernah menjadi anggota Kesatuan Eropah. Sebelum pengunduran United Kingdom daripada EU, perdagangan barangannya dengan EU dikawal melalui Protokol 3 kepada perjanjian penyertaan United Kingdom. Pengaturan tersebut tamat pada penghujung 2020. Sejak 2021, penyertaan Jersey dalam hubungan UK–EU merangkumi peruntukan mengenai perdagangan barangan dan akses kepada sumber perikanan di bawah Perjanjian Perdagangan dan Kerjasama UK–EU.

Jersey menjadi sebahagian daripada Kawasan Perjalanan Bersama, bersama-sama United Kingdom, Republik Ireland, Guernsey dan Pulau Man. Pengaturan tersebut membolehkan perjalanan tanpa kawalan imigresen rutin bagi orang yang memenuhi syarat antara bidang kuasa berkenaan.

Ekonomi

Gambaran keseluruhan

Jersey mempunyai sebuah ekonomi pasaran maju yang berpendapatan tinggi dan sebahagian besarnya berasaskan sektor perkhidmatan. Ekonominya berubah secara beransur-ansur daripada kegiatan pertanian, perikanan dan pelancongan kepada perkhidmatan kewangan serta perkhidmatan profesional sepanjang abad ke-20. Walaupun pertanian dan pelancongan kini menyumbang bahagian yang lebih kecil kepada keluaran ekonomi, kedua-duanya masih penting kepada eksport, guna tenaga, landskap dan identiti pulau.

Pada 2024, keluaran dalam negara kasar (KDNK) Jersey bernilai £6.859 bilion pada harga 2024. Nilai tersebut menurun sebanyak 0.7% dalam nilai sebenar berbanding 2023, tetapi masih 12.8% lebih tinggi daripada paras sebelum pandemik COVID-19 pada 2019. KDNK per kapita berjumlah £65,800, berkurang sebanyak 1.3% dalam nilai sebenar daripada £66,600 pada tahun sebelumnya.

Kemerosotan KDNK pada 2024 berpunca terutamanya daripada penyusutan keuntungan dalam kegiatan kewangan dan insurans, khususnya akibat pengurangan pendapatan faedah bersih dalam subsektor perbankan. Nilai ditambah kasar sektor tersebut menurun sebanyak 6.2% dalam nilai sebenar. Sebaliknya, nilai ditambah kasar keseluruhan ekonomi selain sektor kewangan meningkat sebanyak 3.1%. Produktiviti buruh, yang diukur berdasarkan nilai ditambah kasar bagi setiap pekerja setara sepenuh masa, menurun sebanyak 1.2% kepada £103,100, tetapi meningkat sebanyak 2.3% apabila sektor kewangan dikecualikan.

Struktur ekonomi dan guna tenaga

Kegiatan kewangan dan insurans merupakan sektor ekonomi terbesar Jersey dengan sumbangan sebanyak 38.5% daripada keseluruhan nilai ditambah kasar pada 2024. Kegiatan hartanah menyumbang 10.8%, pentadbiran awam 10.0%, perkhidmatan profesional, saintifik dan teknikal 8.9%, manakala pembinaan, perlombongan dan pengkuarian menyumbang 7.5%. Baki 24.3% merangkumi perdagangan, pengangkutan, penginapan dan makanan, teknologi maklumat, pembuatan, pertanian, kesihatan, pendidikan serta kegiatan perkhidmatan lain.

Pengiraan sektor hartanah turut merangkumi anggaran sewa bagi kediaman yang diduduki oleh pemiliknya dan bukan hanya pendapatan sewa sebenar. Perkhidmatan undang-undang dan perakaunan pula dikelaskan di bawah kegiatan profesional, saintifik dan teknikal, bukannya di bawah kegiatan kewangan dan insurans.

Pada Disember 2024, terdapat 64,790 pekerjaan yang diisi di Jersey, iaitu jumlah tertinggi yang direkodkan bagi bulan Disember. Daripada jumlah itu, 54,910 pekerjaan terdapat dalam sektor swasta dan 9,880 dalam sektor awam. Kegiatan kewangan dan undang-undang membentuk kira-kira 22% daripada semua pekerjaan, diikuti sektor awam sebanyak 15%, perkhidmatan pendidikan, kesihatan dan perkhidmatan swasta lain sebanyak 14%, serta perdagangan borong dan runcit sebanyak 11%.

Kira-kira tiga perempat daripada pekerjaan pada Disember 2024 merupakan pekerjaan sepenuh masa. Sebanyak 8,920 pekerjaan merupakan pekerjaan separuh masa, manakala 6,590 atau sekitar 10% menggunakan kontrak tanpa jam kerja terjamin. Statistik pekerjaan tersebut mengira bilangan pekerjaan yang diisi dan bukannya bilangan pekerja individu; seseorang yang memegang lebih daripada satu pekerjaan boleh dihitung lebih daripada sekali.

Perkhidmatan kewangan

Jersey ialah sebuah pusat kewangan antarabangsa yang mengkhusus dalam perbankan, pengurusan dana, insurans, pentadbiran amanah dan syarikat, pengurusan kekayaan serta perkhidmatan profesional yang berkaitan. Sebahagian besar perkhidmatan tersebut disediakan kepada pelanggan dan pelabur di luar pulau. Pada 2024, kegiatan kewangan dan insurans merupakan pengeksport dan pengimport perkhidmatan terbesar Jersey, dengan nilai eksport perkhidmatan yang dilaporkan berjumlah kira-kira £809 juta.

Kebergantungan kepada sektor kewangan menjana pendapatan, pekerjaan berkemahiran tinggi dan hasil cukai, tetapi turut menyebabkan ekonomi terdedah kepada perubahan kadar faedah, keadaan pasaran kewangan antarabangsa, peraturan rentas sempadan dan reputasi pusat kewangan. Oleh sebab Jersey tidak mempunyai mata wang atau dasar monetari yang bebas, ia juga mempunyai lebih sedikit instrumen makroekonomi untuk menghadapi kejutan berbanding ekonomi yang lebih besar.

Sektor kewangan dikawal selia oleh Suruhanjaya Perkhidmatan Kewangan Jersey. Sebagai pusat kewangan luar pesisir, Jersey tertakluk pada penilaian antarabangsa mengenai ketelusan cukai, pemilikan benefisial, pertukaran maklumat serta pencegahan pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan.

Kajian sejawat Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi mengenai pertukaran maklumat bagi keputusan cukai mendapati bahawa Jersey memenuhi semua terma rujukan bagi tahun semakan 2024 dan tidak mengeluarkan sebarang cadangan pembetulan. Penilaian tersebut hanya meliputi kerangka ketelusan keputusan cukai dan tidak merupakan penilaian menyeluruh terhadap keseluruhan sistem cukai atau sektor kewangan Jersey.

Dalam penilaian bersama pada 2024, MONEYVAL mendapati bahawa Jersey telah memperkukuh kerangka undang-undang dan kawal selianya serta mempunyai kebanyakan unsur sistem pencegahan pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan yang berkesan. Penilaian itu memuji pemahaman pihak berkuasa terhadap risiko, kerjasama antara agensi dan sistem maklumat pemilikan benefisial. Walau bagaimanapun, MONEYVAL turut mengesyorkan peningkatan dalam penyiasatan dan pendakwaan kes pengubahan wang haram, penggunaan sekatan oleh badan penyelia, pemeriksaan latar belakang jenayah dan pelaksanaan usaha wajar oleh sektor swasta.

Pertanian, perikanan dan pelancongan

Pertanian pernah menjadi salah satu asas utama ekonomi Jersey. Sumbangan langsungnya kepada keluaran ekonomi kini kecil, tetapi sektor tersebut masih mempunyai kepentingan ekonomi, alam sekitar dan kebudayaan. Produk utamanya ialah kentang Jersey Royal, susu dan hasil tenusu daripada baka lembu Jersey, serta tanaman hortikultur.

Kos pengeluaran yang tinggi dan keluasan tanah yang terhad telah mendorong pengusaha pertanian memberi tumpuan kepada produk bernilai tinggi. Kira-kira separuh daripada tanah pertanian produktif digunakan untuk penanaman kentang Jersey Royal, manakala sekitar satu perempat digunakan sebagai kawasan ragutan bagi ternakan tenusu. Sebahagian besar tanah pertanian diusahakan oleh penyewa dan bukannya pemilik tanah sendiri.

Perikanan pesisir memberi tumpuan kepada spesies bernilai tinggi seperti ketam, udang kara, tiram dan hasil kerang-kerangan lain. Akses kepada kawasan penangkapan ikan serta perdagangan hasil laut dengan Perancis dan United Kingdom mempunyai kepentingan khusus kepada masyarakat pesisir.

Pelancongan berkembang sebagai salah satu industri utama pada abad ke-19 dan ke-20, dibantu oleh pantai, iklim sederhana, warisan pertahanan, hubungan laut dan udara serta kedudukan Jersey berhampiran Perancis dan Britain. Pada 2023, pulau itu menerima kira-kira 526,500 kunjungan, termasuk 321,700 kunjungan percutian dan 56,500 kunjungan perniagaan. Perbelanjaan pelawat di pulau itu dianggarkan sebanyak £290 juta, bersamaan purata kira-kira £550 bagi setiap pelawat.

Penginapan, restoran, perdagangan runcit, pengangkutan dan kegiatan kebudayaan turut mendapat manfaat daripada perbelanjaan pelawat. Walau bagaimanapun, sektor ini menghadapi turun naik bermusim, kekurangan tenaga kerja, kos pengangkutan dan persaingan daripada destinasi lain. Jumlah kunjungan pada 2023 masih hanya sekitar 68% daripada paras 2019 sebelum pandemik COVID-19.

Perdagangan dan cabaran struktur

Sebagai sebuah pulau kecil dengan sumber asli serta kapasiti pembuatan yang terhad, Jersey bergantung pada import bagi kebanyakan makanan, bahan api, barangan pengguna, bahan binaan dan peralatan. Pada 2024, import barangan yang dilaporkan oleh sektor swasta bernilai kira-kira £1.267 bilion, berbanding eksport barangan sebanyak £161 juta. Perdagangan borong dan runcit menyumbang bahagian terbesar import, manakala pertanian, perhutanan dan perikanan merupakan sektor pengeksport barangan terbesar.

Eksport perkhidmatan jauh melebihi eksport barangan. Berdasarkan data percubaan bagi sektor swasta, eksport perkhidmatan berjumlah kira-kira £1.356 bilion pada 2024, manakala import perkhidmatan berjumlah £842 juta. Angka tersebut tidak merangkumi sektor awam atau isi rumah dan tertakluk pada ketidakpastian kaedah pengumpulan data.

KDNK per kapita yang tinggi tidak menggambarkan sepenuhnya pengagihan pendapatan atau kos sara hidup. Dalam tinjauan pendapatan isi rumah 2021–2022, pendapatan isi rumah setara median selepas kos perumahan ialah £710 seminggu. Selepas mengambil kira kos perumahan, 24% isi rumah dan 21% individu berada di bawah ambang pendapatan rendah relatif. Perumahan, bahan api dan tenaga pula membentuk hampir satu pertiga daripada purata perbelanjaan isi rumah.

Antara cabaran jangka panjang ekonomi ialah kos perumahan yang tinggi, kekurangan tenaga kerja, penuaan penduduk, kebergantungan pada penghijrahan pekerja, produktiviti, keperluan memperbaharui prasarana dan tumpuan ekonomi pada satu sektor utama. Dasar pembangunan ekonomi kerajaan memberi penekanan pada peningkatan produktiviti, pembangunan kemahiran, pendigitalan, inovasi serta kepelbagaian eksport.

Percukaian dan mata wang

Jersey mempunyai sistem percukaian sendiri yang berasingan daripada United Kingdom. Kadar maksimum cukai pendapatan individu ialah 20%, manakala cukai barang dan perkhidmatan dikenakan pada kadar umum 5%. Jersey tidak mengenakan cukai keuntungan modal atau cukai warisan.

Kadar umum cukai pendapatan syarikat ialah 0%, tetapi terdapat beberapa pengecualian. Syarikat perkhidmatan kewangan tertentu dikenakan kadar 10%, manakala syarikat utiliti, pendapatan daripada hartanah dan pembangunan hartanah dikenakan kadar 20%. Peruncit korporat besar tertakluk pada kadar berubah-ubah sehingga 20%, bergantung pada keuntungan mereka.

Mata wang utama ialah paun sterling. Kerajaan Jersey turut mengeluarkan wang kertas dan syiling paun Jersey, yang nilainya ditetapkan pada kadar satu sama satu dengan paun sterling dan disokong sepenuhnya oleh rizab sterling. Jersey tidak mempunyai kesatuan mata wang rasmi dengan United Kingdom dan tidak mengendalikan dasar monetarinya sendiri; kadar faedah dan keadaan monetari secara amnya dipengaruhi oleh dasar Bank England.

Wang sterling dan wang Jersey boleh digunakan di pulau itu. Wang kertas Jersey merupakan wang sah di Jersey, tetapi tidak lazim diterima dalam urus niaga harian di luar Kepulauan Channel. Wang tersebut bagaimanapun boleh ditukarkan kepada paun sterling pada nilai muka yang sama.

Penduduk

Banci 2021 merekodkan 103,267 penduduk, peningkatan sekitar 5,400 orang berbanding banci 2011. Kepadatan penduduk purata ialah 859 orang bagi setiap kilometer persegi. Saint Helier mempunyai kepadatan tertinggi, manakala Trinity mempunyai kepadatan terendah.

Anggaran rasmi meletakkan jumlah penduduk pada 104,540 orang pada akhir 2024, iaitu peningkatan 510 orang sepanjang tahun tersebut. Pertambahan itu terhasil daripada penghijrahan bersih sebanyak kira-kira 670 orang, yang sebahagiannya diimbangi oleh jumlah kematian yang melebihi kelahiran.

Penduduk Jersey semakin menua. Antara 2019 dengan 2024, bilangan penduduk berumur 65 tahun dan ke atas meningkat sebanyak 12 peratus, manakala bilangan kanak-kanak di bawah umur 16 tahun berkurangan sebanyak tujuh peratus.

Pada banci 2021, separuh daripada penduduk dilahirkan di Jersey dan 29 peratus dilahirkan di tempat lain di Kepulauan British. Sebanyak 44 peratus mengenal pasti etnik mereka sebagai Jersey, hampir satu pertiga sebagai British dan sembilan peratus sebagai Portugis atau Madeira. Penghijrahan dari Portugal, khususnya Madeira, Poland, Romania dan tempat lain di Eropah telah menambah kepelbagaian bahasa serta budaya pulau tersebut.

Pemandangan Saint Helier, pusat pentadbiran dan petempatan terbesar Jersey.

Bahasa

Bahasa Inggeris ialah bahasa pertuturan, pendidikan dan pentadbiran yang paling banyak digunakan. Bahasa Perancis mempunyai kedudukan sejarah yang penting dan masih boleh digunakan dalam urusan rasmi tertentu. Bahasa Perancis merupakan bahasa utama undang-undang serta Dewan Negeri selama berabad-abad sebelum bahasa Inggeris diterima sebagai bahasa rasmi kedua pada 1901.

Jèrriais ialah ragam bahasa Norman yang berasal dari Jersey dan berkait rapat dengan bahasa Norman di Guernsey serta tanah besar Normandie. Bahasa tersebut pernah menjadi bahasa harian kebanyakan penduduk, tetapi penggunaannya merosot akibat peralihan kepada bahasa Inggeris, penghijrahan dan perubahan sosial pada abad ke-19 serta ke-20.

Pada 2019, Jèrriais diiktiraf sebagai bahasa rasmi Dewan Negeri bersama-sama bahasa Inggeris dan Perancis. Kerajaan, sekolah dan pertubuhan kebudayaan telah melaksanakan program pengajaran, dokumentasi dan penggiatan semula bahasa itu. Bilangan pelajarnya meningkat kepada lebih daripada 1,000 orang pada tahun persekolahan 2022–2023, walaupun jumlah penutur asli atau penutur yang benar-benar fasih kekal kecil.

Bahasa Portugis, Poland dan Romania juga digunakan oleh sebahagian masyarakat hasil penghijrahan moden.

Kebudayaan

Kebudayaan Jersey terbentuk daripada warisan Norman serta hubungan berpanjangan dengan Perancis dan Britain. Pengaruh tersebut dapat dilihat dalam nama tempat, seni bina, undang-undang adat, makanan, bahasa dan institusi paroki. Rumah ladang granit, gereja paroki, kubu pesisir dan lorong desa merupakan ciri penting landskap kebudayaannya.

Hari Pembebasan pada 9 Mei memperingati berakhirnya pendudukan Jerman pada 1945 dan merupakan sambutan awam utama pulau itu. Pada 2025, tarikh tersebut diiktiraf secara rasmi sebagai hari kebangsaan Jersey.

Lagu kebangsaan rasmi ialah “God Save the King”. Apabila Jersey diwakili secara berasingan daripada United Kingdom, seperti dalam sesetengah acara sukan dan kebudayaan, lagu “Beautiful Jersey” digunakan. Lagu itu, yang mempunyai versi bahasa Inggeris dan Jèrriais bertajuk “Man bieau p’tit Jèrri”, dijadikan lagu rasmi tempatan pada 2025.

Antara institusi warisan utama ialah Jersey Heritage, yang menguruskan Muzium Jersey, Arkib Jersey, Mont Orgueil, Istana Elizabeth dan La Hougue Bie. Tapak pendudukan Jerman, termasuk terowong, kubu serta bateri pesisir, turut menjadi sebahagian penting daripada warisan moden pulau.

Acara tahunan termasuk Pertempuran Bunga Jersey, sebuah perarakan karnival yang berasal dari awal abad ke-20, perayaan paroki, pertunjukan pertanian dan kegiatan berkaitan Hari Pembebasan.

Makanan tempatan dipengaruhi hasil pertanian dan perikanan pulau. Antara bahan yang sering dikaitkan dengan Jersey ialah kentang Jersey Royal, susu dan produk tenusu daripada lembu Jersey, makanan laut serta lé nièr beurre, atau mentega hitam, yang diperbuat daripada epal, sider dan rempah.

Pengangkutan

Jersey dihubungkan dengan Britain dan tanah besar Eropah melalui udara dan laut. Lapangan Terbang Jersey, yang terletak di paroki Saint Peter, mengendalikan penerbangan ke beberapa bandar di United Kingdom serta perkhidmatan bermusim ke destinasi lain. Pelabuhan utama terletak di Saint Helier dan menyediakan perkhidmatan feri penumpang serta kenderaan ke selatan England, Guernsey dan Saint-Malo. Laluan serta pengendali boleh berubah mengikut musim dan kontrak perkhidmatan.

Jaringan jalan raya menghubungkan kesemua 12 paroki. Kenderaan dipandu di sebelah kiri jalan seperti di United Kingdom. Pemilikan kereta adalah tinggi dan lebih separuh pekerja yang tidak bekerja dari rumah menggunakan kereta untuk berulang-alik menurut data pengangkutan rasmi.

Perkhidmatan bas awam dikendalikan oleh LibertyBus bagi pihak Kerajaan Jersey. Kebanyakan laluan bertumpu di Stesen Liberation di Saint Helier dan menghubungkan bandar itu dengan lapangan terbang, pelabuhan, paroki, pantai serta tarikan utama. Pada 2024, LibertyBus dianugerahkan kontrak baharu selama sepuluh tahun untuk mengendalikan rangkaian tersebut.

Jersey tidak lagi mempunyai perkhidmatan kereta api. Sebahagian bekas landasan di pesisir selatan dan barat telah dijadikan laluan pejalan kaki atau berbasikal. Kerajaan turut menggalakkan perjalanan berjalan kaki, berbasikal dan penggunaan pengangkutan awam bagi mengurangkan kesesakan serta pelepasan karbon.

Lihat juga

• Kepulauan Channel
• Guernsey
• Pulau Man
• Tanggungan Mahkota
• Senarai paroki Jersey
• Sejarah Jersey

Pautan luar

• Kerajaan Jersey
• Dewan Negeri Jersey
• Statistics Jersey
• Jersey Heritage
• Jersey Legal Information Board