Ver o código fonte de «Lingua dinamarquesa»

{{Lingua}}
O '''dinamarqués'''<ref>{{DRAG|dinamarqués}}</ref> ou '''danés'''<ref>{{DRAG|danés}}</ref> é unha [[linguas xermánicas|lingua xermánica]] falada principalmente na [[Dinamarca]], en [[Groenlandia]], nas [[Illas Feroe]] e en partes do norte da [[Alemaña]]. É tamén unha das linguas oficiais da [[Unión Europea]]. É unha lingua escandinava, bastante parecida co [[Lingua norueguesa|noruegués]] e o [[Lingua sueca|sueco]] — os falantes de dinamarqués, noruegués e sueco compréndense entre eles con certa facilidade.

== Historia ==
Os primeiros textos en dinamarqués datan de cerca de [[1200]] . A fins do [[século XIV]] a raíña Margareth I decidiu trocar o [[Lingua latina|latín]], que era a lingua administrativa, polo dinamarqués.

O dinamarqués moderno desenvolveuse a partir da lingua escrita durante o período da [[Reforma protestante]], fortemente influenciado nos séculos XVII e XVIII polo dialecto falado polos habitantes de [[Copenhague]], centro cultural, económico e político da nación.

A historia da lingua dinamarquesa divídese en tres períodos:
* Dinamarqués antigo (cerca de 800-1100), que corresponde en gran parte á época Viquinga;
* Dinamarqués medio (cerca de 1100-1525), que corresponde á [[Idade Media]];
* Dinamarqués moderno (a partir de 1525), despois da Reforma ata os días actuais.

De todas as linguas escandinavas, a dinamarquesa é a que se afastou máis das súas raíces comúns escandinavas, sobre todo pola localización xeográfica de Dinamarca que forma unha ponte entre os países nórdicos e a Europa continental.

== Dialectos ==
Os [[dialecto]]s dinamarqueses divídense tradicionalmente en tres amplos grupos:
* ''Jysk'' ([[Xutlandia]])
* ''Omál'' (dinamarqués insular, falados nas illas [[Fionia]], [[Selandia]], e nas illas menores ao sur)
* ''Bomholmsk'' (na illa de Bomholm, ao sur da [[Suecia]]).

Unha das características máis distintiva da pronuncia dinamarquesa, o ''stod'' ou oclusión glótica, cuxo uso varía dependendo da rexión, ten sido utilizada polos lingüistas para diferenciar as variantes dialectais.

== Gramática ==
A orde da oración é suxeito, verbo e obxecto, aínda que, como complemento, verbo e suxeito sexan utilizados para dar énfase.

O dinamarqués moderno posúe dous casos (nominativo e xenitivo) e dous xéneros (masculino e feminino). Unha das súas características peculiares é o seu modo de articulación sonora, que tivo orixe no acento tónico. O acento tónico está sempre na primeira sílaba da palabra raíz.

O dinamarqués posúe dous xéneros: común e neutro. O artigo determinado é ''-en'' para substantivos comúns e ''-et'' para os neutros, sendo ''-ene'' a forma de plural para ambos os xéneros.

A partícula negativa é o adverbio ''ikke''.

Os verbos son transitivos ou intransitivos, tendo voces activa e pasiva e modos indicativo e imperativo con vestixios do subxuntivo.

== Vocabulario ==
Algunhas palabras e frases comúns en dinamarqués:

* Ola - hej, goddag, dav(s)
* Adeus - farvel, hej-hej
* Onde está...? - hvor ligger...?
* ... o baño - badeværelset.
* ... o hospital - hospitalet/sygehuset.
* Fala (vostede) galego? - taler De galicisk?
* Grazas! - tak!
* De nada - tak, i lige måde/ingen årsag
* Canto custa? - hvor meget koster det?/hvad koster det?
* Si - ja ou jo
* Non - nej

Os números do un a vinte en dinamarqués son:

''en''
''to''
''tre''
''fire''
''fem''
''seks''
''syv''
''otte''
''ni''
''ti''
''elleve''
''tolv''
''tretten''
''fjorten''
''femten''
''seksten''
''sytten''
''atten''
''nitten''
''tyve''.

== Notas ==
{{Listaref}}

== Véxase tamén ==
{{InterWiki|code=da}}
{{WiktionaryCatIdioma|Danés}}
=== Outros artigos ===
* [[Wikipedia en dinamarqués]]
=== Ligazóns externas ===
* [http://www.freelang.net/espanol/diccionario/danes.html Dicionario Freelang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907084823/http://www.freelang.net/espanol/diccionario/danes.html |date=07 de setembro de 2008 }} - Dicionario danés-español/español-danés.
* [http://www.101languages.net/danish/ Danish 101] Learn Danish online] {{en}}

{{LinguasUE}}
{{Lingua xermánica}}
{{Control de autoridades}}
{{lingüística en progreso}}

{{ORDENAR:Dinamarques}}
[[Categoría:Lingua dinamarquesa]]
[[Categoría:Linguas de Alemaña]]
[[Categoría:Linguas de Dinamarca]]
[[Categoría:Linguas de Islandia]]
[[Categoría:Linguas de Noruega]]
[[Categoría:Linguas de Suecia]]