Edukira joan

Puy-Guillaume

Puy-Guillaume
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
Izen ofizialaPuy-Guillaume
Posta kodea63290
Geografia
Koordenatuak45°57′37″N 3°28′27″E / 45.9603°N 3.4742°E / 45.9603; 3.4742
Mapa
Azalera25,02 km²
Altitudea265 m, 590 m eta 321 m
MugakideakChâteldon, Charnat, Limons, Paslières, Ris eta Saint-Victor-Montvianeix
Demografia
Biztanleria2.630 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.367 (%51,7) (%48,3) 1.276 alt_right
Dentsitatea105 bizt/km²

Puy-Guillaume (frantsesez eta ofizialki: Puy-Guillaume) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.630 biztanle zituen 25,02 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châteldon, Charnat, Limons, Paslières, Ris eta Saint-Victor-Montvianeix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Puy-GuillaumePuy-Guillaume
Població amb 700 habitants (2000)Limons (2,5 km)
Població amb 198 habitants (2000)Charnat (3,5 km)
Població amb 752 habitants (2000)Châteldon (4,1 km)
Població amb 1513 habitants (2000)Paslières (4,1 km)
Població amb 728 habitants (2000)Ris (5,0 km)
Població amb 225 habitants (2000)Noalhat (5,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 837 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vichy udalerrian dago, 17,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 799,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea90012001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.276 gizon, 1.367 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.46
1.57
 
90-94
 
2.93
1.96
 
85-89
 
5.12
3.53
 
80-84
 
5.49
4.70
 
75-79
 
5.49
4.70
 
70-74
 
6.66
7.13
 
65-69
 
5.12
5.49
 
60-64
 
4.75
8.70
 
55-59
 
8.85
6.74
 
50-54
 
5.93
7.52
 
45-49
 
8.85
5.88
 
40-44
 
5.93
5.09
 
35-39
 
4.02
4.31
 
30-34
 
5.93
3.92
 
25-29
 
4.02
5.09
 
20-24
 
2.93
7.52
 
15-19
 
3.29
5.49
 
10-14
 
4.75
7.13
 
5-9
 
2.93
3.53
 
0-4
 
5.56
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Puy-Guillaume udalerrian 2.543 biztanle zeuden eta 1.282 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.543biztanle
1.282elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
735familia
Udalerria
% 20
% 25
% 11
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 735 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (328). Guraso bakarreko 146 familietatik 126etan ama zen guraso bakarra. 393 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 185k seme-alaba bakarra zuten etxean, 118k bi, eta 39k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 261 bikoteetatik 35tan (% 13,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

328
261
146
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean393
Seme-alaba bat185
Bi seme-alaba118
Hiru seme-alaba29
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.270 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,1). 80 urte edo gehiagoko 262 biztanleetatik 248 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 14 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 14
40-54% 16
55-64% 25
65-79% 32
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 65
40-54% 69
55-64% 67
65-79% 64
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 24,0 ezkongabeak ziren, % 10,5 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,2
Ezkongabea% 24,0
Alarguna% 10,5
Izatezko bikotean% 10,3
Dibortziatuta% 8,3
PACS bidez lotuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,8), enplegatuak (% 17,7), eskulangileak (% 16,8), erdi-mailako lanbideak (% 13,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,8) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[9]

Udalerria
% 13
% 18
% 17
% 39
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.553 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.285 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 226 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.192), eta apartamentuak gutxi ziren (317). Egoitza nagusietatik 837 beren jabearen bizilekuak ziren, 422 alokairuan zeuden, 172 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[10]

1.553etxebizitza
1.285egoitza nagusi
1.192etxe
317apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.285
226
Egoitza nagusia (1.285)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (226)

Etxe mota

1.192
317
Etxea (1.192)Apartamentua (317)

Jabetza egoera

837
422
172
Jabeak (837)Alokairuan (422)HLM (172)Doan lagata (25)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (403).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik138
1919-1945156
1946-1970219
1971-1990403
1991-2005183
2006-2020181

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (485). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (441 etxebizitzatan). 901 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 580 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 534tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela52
2 gela81
3 gela250
4 gela417
5 gela edo gehiago485

Berogailu mota

410
185
441
232
Gas sarea (410)Fuel-olioa (185)Elektrizitatea (441)Gas botila (17)Bestelakoak (232)

Aparkalekua eta ibilgailuak

901aparkalekua
580ibilgailu 1
534ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.497 biztanleetatik 1.124 aktibo ziren (% 75,1), horietako 1.000 lanean (% 66,8) eta 123 langabezian (aktiboen % 10,9).

1.49715-64 urteko biztanle
% 75,1aktibo
% 66,8lanean
% 10,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,5
25-54 urte% 90,2
55-64 urte% 55,3
Gizonak% 74,1
Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 29,8
BEPC, brebeta% 20,7
CAP-BEP% 11,9
Batxilergoa% 7,3
Goi-mailako +2% 4,0
Goi-mailako +3/4% 7,3
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

373 ez-aktibotik 111 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,8), 114 erretiraturik zeuden (% 30,6) eta 149 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,9).

Ez-aktiboak

% 30
% 31
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 8
% 22
% 32
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.059 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.000 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.059enplegu udalerrian
% 83,4soldatapeko
% 16,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.800 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.800 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €
% 14,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 166 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 38 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 18 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 47 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 8 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 altzari denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Puy-Guillaume udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 715 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Puy-Guillaume udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 391 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vichy-Ville », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]