Edukira joan

Paradou

Wikipedia, Entziklopedia askea

{{Frantziako udalerri infotaula INSEE | izena= Paradou | armarria= Blason de la ville de Paradou (13).svg | irudia = Mairie Paradou.JPG | irudiaren testua = | ofiziala = Paradou | kokapena = Okzitania | nazionalitatea = Okzitania | dn = 43.71797 | de = 4.783978 | kantonamendua = Saint-Rémy-de-Provence | INSEE = 13068 | postakodea = 13520 | dirigent_tipus1 = Batlle | alkatea = Jean-Hilaire Seyverac ([[Union pour un mouvement populaire | azalera = 16 | web = Via la communauté de commune de la Vallée des Baux - Alpilles }} Paradou (frantsesez eta ofizialki: Paradou) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.159 biztanle zituen 16,15 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arles, Les Baux-de-Provence, Fontvieille, Maussane-les-Alpilles eta Saint-Martin-de-Crau.

Mapa
Paradou eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ParadouParadou
Població amb 3472 habitants (2000)Fontvieille (6,0 km)
Població amb 3049 habitants (2000)Mouriès (7,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da, 3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 641 mm-koa da, urtarrilean 5,3 euri-egun eta uztailean 2,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arles udalerrian dago, 14 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 569,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,8 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 1963ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea30060090012001500180021002400180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.078 gizon, 1.105 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.36
0.37
 
90-94
 
1.18
2.13
 
85-89
 
2.08
2.04
 
80-84
 
1.99
8.53
 
75-79
 
3.44
6.12
 
70-74
 
8.33
7.88
 
65-69
 
8.33
6.31
 
60-64
 
7.60
4.45
 
55-59
 
5.88
4.36
 
50-54
 
3.71
8.16
 
45-49
 
7.78
7.14
 
40-44
 
8.14
4.17
 
35-39
 
9.50
5.19
 
30-34
 
2.81
3.06
 
25-29
 
2.26
1.95
 
20-24
 
1.81
5.47
 
15-19
 
7.87
5.84
 
10-14
 
6.15
10.20
 
5-9
 
5.25
6.59
 
0-4
 
5.52
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Paradou udalerrian 2.159 biztanle zeuden eta 923 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.159biztanle
923elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
677familia
Udalerria
% 32
% 32
% 10
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 677 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (295). Guraso bakarreko 88 familietatik 74etan ama zen guraso bakarra. 338 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 150k seme-alaba bakarra zuten etxean, 160k bi, eta 29k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 295 bikoteetatik 43tan (% 14,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

293
295
88
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean338
Seme-alaba bat150
Bi seme-alaba160
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 1.754 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 8
55-64% 17
65-79% 17
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 77
40-54% 80
55-64% 79
65-79% 79
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 17,9 ezkongabeak ziren, % 4,8 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 51,4
Ezkongabea% 17,9
Izatezko bikotean% 10,0
PACS bidez lotuta% 9,7
Dibortziatuta% 6,2
Alarguna% 4,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,8), goi-mailako langileak (% 18,1), erdi-mailako lanbideak (% 15,4), enplegatuak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,8) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 18
% 15
% 12
% 9
% 37
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.457 etxebizitza zeuden. Horietatik 927 egoitza nagusi ziren, 488 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 42 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.317), eta apartamentuak gutxi ziren (136). Egoitza nagusietatik 746 beren jabearen bizilekuak ziren, 152 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 29 doan lagata.[10]

1.457etxebizitza
927egoitza nagusi
1.317etxe
136apartamentu

Etxebizitza multzoa

927
488
Egoitza nagusia (927)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (488)Hutsik (42)

Etxe mota

1.317
136
Etxea (1.317)Apartamentua (136)

Jabetza egoera

746
152
Jabeak (746)Alokairuan (152)HLM (1)Doan lagata (29)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (415).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik59
1919-194511
1946-197054
1971-1990160
1991-2005196
2006-2020415

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (464). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (686 etxebizitzatan). 846 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 369 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 537tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela22
3 gela133
4 gela305
5 gela edo gehiago464

Berogailu mota

686
169
Gas sarea (2)Fuel-olioa (50)Elektrizitatea (686)Gas botila (20)Bestelakoak (169)

Aparkalekua eta ibilgailuak

846aparkalekua
369ibilgailu 1
537ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.250 biztanleetatik 1.000 aktibo ziren (% 80,0), horietako 939 lanean (% 75,1) eta 61 langabezian (aktiboen % 6,1).

1.25015-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 75,1lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 33,5
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 65,8
Gizonak% 82,1
Emakumeak% 78,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,9
BEPC, brebeta% 4,5
CAP-BEP% 8,2
Batxilergoa% 7,5
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 4,6
Goi-mailako +5% 5,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

250 ez-aktibotik 107 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,8), 82 erretiraturik zeuden (% 32,8) eta 61 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,4).

Ez-aktiboak

% 43
% 33
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 27
% 30
% 20
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 265 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 939 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

265enplegu udalerrian
% 60,0soldatapeko
% 40,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.910 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

30.910 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.610 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 90 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Paradou udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 396 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arles », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Paradou&oldid=11339863"(e)tik eskuratuta