Edukira joan

Mazaye

Mazaye
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiClermont-Ferrandeko barrutia
Kantonamenducanton of Rochefort-Montagne
Izen ofizialaMazaye
Posta kodea63230
Geografia
Koordenatuak45°47′08″N 2°51′36″E / 45.7856°N 2.86°E / 45.7856; 2.86
Mapa
Azalera21,73 km²
Altitudea676 m, 958 m eta 801 m
MugakideakCeyssat, Gelles, Olby, Saint-Ours, Saint-Pierre-le-Chastel eta Saint-Pierre-Roche
Demografia
Biztanleria719 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 344 (%48,7) (%51,3) 362 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²
mazayes.fr

Mazaye (frantsesez eta ofizialki: Mazaye) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 719 biztanle zituen 21,73 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ceyssat, Gelles, Olby, Saint-Ours, Saint-Pierre-le-Chastel eta Saint-Pierre-Roche.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MazayeMazaye
Població amb 610 habitants (2000)Ceyssat (3,7 km)
Població amb 607 habitants (2000)Olby (4,5 km)
Població amb 760 habitants (2000)Pontgibaud (5,3 km)
Població amb 1540 habitants (2000)Saint-Ours (7,6 km)
Població amb 912 habitants (2000)Gelles (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,7 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 991 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gelles udalerrian dago, 5,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1026,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,8 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea40050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 362 gizon, 344 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.45
0.00
 
90-94
 
1.45
1.38
 
85-89
 
1.45
3.04
 
80-84
 
1.45
4.42
 
75-79
 
1.45
5.80
 
70-74
 
4.65
8.84
 
65-69
 
7.85
11.60
 
60-64
 
10.47
4.14
 
55-59
 
6.10
7.18
 
50-54
 
10.47
8.01
 
45-49
 
2.62
6.91
 
40-44
 
8.43
9.39
 
35-39
 
9.88
2.76
 
30-34
 
5.81
1.38
 
25-29
 
0.00
4.14
 
20-24
 
2.91
1.38
 
15-19
 
3.78
10.50
 
10-14
 
9.88
7.73
 
5-9
 
5.52
1.38
 
0-4
 
4.36
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mazaye udalerrian 719 biztanle zeuden eta 314 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,4 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

719biztanle
314elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
231familia
Udalerria
% 34
% 31
% 9
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 231 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (106). Guraso bakarreko 29 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 115 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 64k seme-alaba bakarra zuten etxean, 36k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[9]

96
106
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean115
Seme-alaba bat64
Bi seme-alaba36
Hiru seme-alaba16
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 583 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 8
40-54% 10
55-64% 16
65-79% 21
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 79
40-54% 79
55-64% 81
65-79% 74
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 27,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 17,3 PACS bidez lotuta). % 20,2 ezkongabeak ziren, % 5,1 alargunak eta % 5,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,7
Ezkongabea% 20,2
PACS bidez lotuta% 17,3
Izatezko bikotean% 9,8
Alarguna% 5,1
Dibortziatuta% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,3), erdi-mailako lanbideak (% 24,8), enplegatuak (% 15,6), eskulangileak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,3) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[9]

Udalerria
% 11
% 25
% 16
% 12
% 30
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 398 etxebizitza zeuden. Horietatik 313 egoitza nagusi ziren, 71 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (384), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 285 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

398etxebizitza
313egoitza nagusi
384etxe
12apartamentu

Etxebizitza multzoa

313
71
Egoitza nagusia (313)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (71)Hutsik (14)

Etxe mota

384
Etxea (384)Apartamentua (12)

Jabetza egoera

285
Jabeak (285)Alokairuan (22)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194524
1946-197039
1971-199064
1991-200536
2006-202062

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (188). 143 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 280 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 107 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 194tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela9
3 gela32
4 gela81
5 gela edo gehiago188

Berogailu mota

66
85
143
Gas sarea (1)Fuel-olioa (66)Elektrizitatea (85)Gas botila (18)Bestelakoak (143)

Aparkalekua eta ibilgailuak

280aparkalekua
107ibilgailu 1
194ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 430 biztanleetatik 368 aktibo ziren (% 85,6), horietako 349 lanean (% 81,2) eta 18 langabezian (aktiboen % 4,9).

43015-64 urteko biztanle
% 85,6aktibo
% 81,2lanean
% 4,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,9
25-54 urte% 97,1
55-64 urte% 78,1
Gizonak% 86,6
Emakumeak% 84,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,1
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 1,4
Batxilergoa% 8,9
Goi-mailako +2% 2,9
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

63 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,8), 15 erretiraturik zeuden (% 23,8) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,4).

Ez-aktiboak

% 51
% 24
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 37
% 27
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 83 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 349 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

83enplegu udalerrian
% 65,1soldatapeko
% 34,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.600 eurokoa zen.

26.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 395 ziren, horien artean 303 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 303 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (159 gizon eta 135 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mazaye udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 633 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.987 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[14]

2000. urtean Mazaye udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 850 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1972ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Gelles », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]