Edukira joan

Lyaud

Lyaud
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia Garaia
BarrutiThonon-les-Bainseko barrutia
Kantonamenducanton of Thonon-les-Bains-Est
Izen ofizialaLyaud
Posta kodea74200
Geografia
Koordenatuak46°20′14″N 6°31′19″E / 46.3372°N 6.5219°E / 46.3372; 6.5219
Mapa
Azalera9,17 km²
Altitudea680 m, 440 m, 1.413 m eta 746 m
MugakideakAllinges, Armoy, Féternes, Orcier, Reyvroz eta Vailly
Demografia
Biztanleria1.780 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 882 (%50,1) (%49,9) 880 alt_right
Dentsitatea194 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1870eko maiatzaren 7a
le-lyaud.fr

Lyaud Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.780 biztanle zituen 9,17 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allinges, Armoy, Féternes, Orcier, Reyvroz eta Vailly.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LyaudLyaud
Població amb 1098 habitants (2000)Armoy (1,5 km)
Població amb 452 habitants (2000)Reyvroz (3,3 km)
Població amb 786 habitants (2000)Orcier (3,5 km)
Població amb 1291 habitants (2000)Féternes (3,9 km)
Població amb 662 habitants (2000)Vailly (4,0 km)
Població amb 3549 habitants (2000)Allinges (4,3 km)
Població amb 1474 habitants (2000)Marin (4,4 km)
Població amb 835 habitants (2000)Champanges (4,4 km)
Població amb 1176 habitants (2000)Larringes (5,4 km)
Població amb 740 habitants (2000)Lullin (5,9 km)
Població amb 6032 habitants (2000)Publier (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,1 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1308 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 10,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Évian-les-Bains udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1107,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 880 gizon, 882 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.57
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.25
0.57
 
85-89
 
0.57
1.14
 
80-84
 
4.76
2.39
 
75-79
 
3.51
3.52
 
70-74
 
1.81
3.52
 
65-69
 
1.81
2.95
 
60-64
 
6.46
8.75
 
55-59
 
8.05
10.34
 
50-54
 
9.86
8.98
 
45-49
 
5.67
2.84
 
40-44
 
11.22
6.70
 
35-39
 
7.26
6.25
 
30-34
 
6.12
4.09
 
25-29
 
3.40
5.11
 
20-24
 
3.40
6.70
 
15-19
 
9.41
8.41
 
10-14
 
3.85
7.27
 
5-9
 
7.14
9.89
 
0-4
 
4.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lyaud udalerrian 1.776 biztanle zeuden eta 710 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.776biztanle
710elkarbizitza-unitate
2,50lagun elkarbizitza-unitateko
533familia
Udalerria
% 36
% 26
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 533 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (259). Guraso bakarreko 88 familietatik 73etan ama zen guraso bakarra. 222 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 112k seme-alaba bakarra zuten etxean, 148k bi, eta 51k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 259 bikoteetatik 19tan (% 7,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

185
259
88
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean222
Seme-alaba bat112
Bi seme-alaba148
Hiru seme-alaba47
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.404 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,6).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 5
40-54% 11
55-64% 15
65-79% 20
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 76
40-54% 82
55-64% 81
65-79% 77
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 20,7 ezkongabeak ziren, % 4,6 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 53,0
Ezkongabea% 20,7
Izatezko bikotean% 9,8
PACS bidez lotuta% 7,1
Dibortziatuta% 4,9
Alarguna% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 23,5), enplegatuak (% 21,0), erdi-mailako lanbideak (% 19,2), eskulangileak (% 16,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 23,5) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 25,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 9
% 10
% 19
% 21
% 16
% 24
Savoia Garaia
% 13
% 20
% 16
% 15
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 816 etxebizitza zeuden. Horietatik 715 egoitza nagusi ziren, 43 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 58 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (730), eta apartamentuak gutxi ziren (83). Egoitza nagusietatik 633 beren jabearen bizilekuak ziren, 73 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[10]

816etxebizitza
715egoitza nagusi
730etxe
83apartamentu

Etxebizitza multzoa

715
Egoitza nagusia (715)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (43)Hutsik (58)

Etxe mota

730
83
Etxea (730)Apartamentua (83)

Jabetza egoera

633
73
Jabeak (633)Alokairuan (73)HLM (10)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (201).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik46
1919-194521
1946-197072
1971-1990199
1991-2005201
2006-2020177

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (430). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (258 etxebizitzatan). 669 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 235 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 464tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela28
3 gela83
4 gela171
5 gela edo gehiago430

Berogailu mota

227
258
201
Gas sarea (4)Fuel-olioa (227)Elektrizitatea (258)Gas botila (25)Bestelakoak (201)

Aparkalekua eta ibilgailuak

669aparkalekua
235ibilgailu 1
464ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.143 biztanleetatik 906 aktibo ziren (% 79,3), horietako 861 lanean (% 75,3) eta 45 langabezian (aktiboen % 5,0).

1.14315-64 urteko biztanle
% 79,3aktibo
% 75,3lanean
% 5,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,4
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 66,0
Gizonak% 82,4
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,6
BEPC, brebeta% 4,2
CAP-BEP% 6,4
Batxilergoa% 7,0
Goi-mailako +2% 1,3
Goi-mailako +3/4% 0,7
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

238 ez-aktibotik 102 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,9), 77 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 59 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,8).

Ez-aktiboak

% 43
% 32
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 30
% 29
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 128 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 861 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

128enplegu udalerrian
% 64,1soldatapeko
% 35,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 35.410 eurokoa zen.

35.410 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 32.180 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 47 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 altzari denda zen.[13]

2000. urtean Lyaud udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Evian », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]