Flotatze-beira
Flotatze-beira beira urtua eztainu urtuko geruza baten gainean flotaraziz egindako beira-mota da.[1] Metodo horrek lodiera uniformea eta gainazal oso laua ematen dio beirari, eta, beraz, eraikuntzan gehien erabiltzen den beira da. Beira laua ere esaten zaio, baina beira lau guztiak ez dira flotazio-sistemaren bidez fabrikatutako beirak.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Beiraren lehen aurkikuntza, ziurrenik, Egipton agertu zen, k.a. 1500 urte inguruan, baina Erroman agertu zen lehenengo fabrika; izan ere, antzina, beirak puzteko beira laua egiten zen beira puzteko teknikaren bidez, eta pieza zilindriko handiak lortzen ziren. Pieza horiek, moztu ondoren, gogortu baino lehen lautzen ziren. XIX. mendearen hasierara arte erabilitako beira gehiena horrela egiten zen. Garai horretatik aurrera, beira estrusioz egiten hasi ziren, 2-2,5 metroko luzera eta 25-35 zentimetroko diametroa zuten zilindroen artean luzatuz. Beira pasatzen zen arrabolen arteko distantzia handituz, lodiera handiagoko beira lortzen zen. Metodo horiek tarak sortzen zituzten beiran, eta ohikoenak aire-burbuilak izaten ziren beira hoztuaren barruan. Fabrikazio prozesu hau Henry Bessemerrek patentatu zuen 1848an.
Beira flotatzeko teknikaren lehen deskribapena 1902an agertu zen Estatu Batuetan, W. E. Healen patente batean.[2] Prozesu horren aldaera bat 1925ean agertu zen, Hitchcockek asmatua.[3] 1953 eta 1957 artean, Sir Alastair Pilkingtonek eta Kenneth Bickerstaffek, Pilkington Brothers manufaktura-enpresa britainiarrekoak, patente horien lehen aplikazio komertzial arrakastatsua garatu zuten, eta beirazko xafla jarraitu bat eratzea lortu zuten, biltegi handi batean zegoen eztainu urtura isuriz.[4] Bertan beira albotik isurtzen zen, oztoporik gabe, bere jariakortasuna ahalbidetzen zion arte, grabitatearen eta azaleko tentsioen eraginpean. Mozkinak izan zituzten lehen salmentak 1960an lortu zituzten.
Fabrikazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Beira konposatu beiraztatzaileen nahasketa konplexu batetik abiatuta fabrikatzen da, hala nola silizea, urgarriak, alkaliak bezala, eta egonkortzaileak, karea bezala. Lehengai horiek kubetako labean (etengabeko produkziokoak) kargatzen dira tobera baten bidez. Labea gas- edo petrolio-erregailuekin berotzen da. Sugarrak tenperatura egokia izan behar du, eta, horretarako, errekuntza-airea adreilu erregogorrez egindako berreskuragailu batzuetan berotzen da, erregailuetara iritsi aurretik.
Labeak bi berreskuratzaile ditu, eta horien funtzioak hogei minuturo aldatzen dira: lehenengoa gas sutsuekin kontaktuan egoteagatik berotzen da, eta bigarrenak, berriz, errekuntza-aireari metatutako beroa ematen dio. Nahastea urtu egiten da (urtzeko gunea), 1.500 °C-ra, eta hozteko eremurantz egiten du aurrera, suberaketa egiten den lekurantz. Labearen beste muturrean 1.200 eta 1.800 °C arteko tenperatura lortzen da.
Beira urtua urtutako eztainua duen igerileku batetik erortzen da kanal batetik, eta kantitatea kontrolatzen du material erregogorreko uhate baten bidez.[5] Eztainuaren oxidazioa saihesteko, hidrogenoz eta nitrogenoz osatutako atmosfera babeslea du ganberak. Beira eztainuzko igerilekuan dabilen bitartean, tenperatura jaitsi egiten da, xafla hoztu eta gogortu dadin.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Beiragintza Hiztegia] [2021]
- ↑ William E. Heal, "Manufacture of window and plate glass," U.S. patent no. 710,357 (filed: January 25, 1902; issued: September 30, 1902)
- ↑ Halbert K. Hitchcock, "Apparatus for manufacturing glass sheets or plates," U.S. patent no. 789,911 (filed: July 30, 1902; issued: May 16, 1905).
- ↑ Pilkington, L. A. B.. (1969). «Review Lecture. The Float Glass Process» Proceedings of the Royal Society of London. Series A, Mathematical and Physical Sciences (The Royal Society) 314 (1516): 1–25. doi:. Bibcode: 1969RSPSA.314....1P..
- ↑ B. H. W. S. de Jong, "Glass"; in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry; 5th edition, vol. A12, VCH Publishers, Weinheim, Germany, 1989, ISBN 3-527-20112-2, pp. 365–432.
