Edukira joan

Eths Cantaus

Eths Cantaus
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiBanhèras de Bigòrra barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Laurent-de-Neste
Izen ofizialaCantaous
Posta kodea65150
Geografia
Koordenatuak43°06′09″N 0°26′34″E / 43.1025°N 0.4428°E / 43.1025; 0.4428
Mapa
Azalera5,68 km²
Altitudea600 m, 523 m, 611 m eta 578 m
MugakideakPinas, Villeneuve-Lécussan, Escala, Lannemezan, Saint-Laurent-de-Neste eta Tuzaguet
Demografia
Biztanleria424 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 277 (%64,1) (%35,9) 155 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²

Eths Cantaus (okzitanieraz Eths Cantaus, frantsesez eta ofizialki: Cantaous) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 424 biztanle zituen 5,68 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pinas, Villeneuve-Lécussan, Escala, Lannemezan, Saint-Laurent-de-Neste eta Tuzaguet.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CantaousCantaous
Població amb 454 habitants (2000)Pinas (1,5 km)
Població amb 452 habitants (2000)Tuzaguet (2,6 km)
Població amb 113 habitants (2000)Bizous (3,7 km)
Població amb 383 habitants (2000)Escala (3,8 km)
Població amb 271 habitants (2000)Uglas (4,0 km)
Població amb 181 habitants (2000)Anères (4,2 km)
Població amb 219 habitants (2000)Montoussé (4,4 km)
Població amb 43 habitants (2000)Hautaget (5,3 km)
Població amb 169 habitants (2000)Nestier (5,4 km)
Població amb 5762 habitants (2000)Lannemezan (5,4 km)
Població amb 260 habitants (2000)Saint-Paul (5,6 km)
Població amb 47 habitants (2000)Montsérié (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 976 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lanamesa udalerrian dago, 2,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1219,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea33036039042045048019601970198019902000201020202030BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 155 gizon, 277 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.61
0.00
 
85-89
 
0.00
6.45
 
80-84
 
5.42
3.23
 
75-79
 
5.42
9.68
 
70-74
 
13.00
16.13
 
65-69
 
13.00
6.45
 
60-64
 
7.58
3.23
 
55-59
 
3.61
12.26
 
50-54
 
6.86
5.81
 
45-49
 
6.86
6.45
 
40-44
 
0.00
3.23
 
35-39
 
5.42
3.23
 
30-34
 
1.81
5.81
 
25-29
 
5.42
5.81
 
20-24
 
4.69
0.00
 
15-19
 
1.81
3.23
 
10-14
 
5.05
9.03
 
5-9
 
5.42
0.00
 
0-4
 
5.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cantaous udalerrian 380 biztanle zeuden eta 189 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

380biztanle
189elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
106familia
Udalerria
% 24
% 32
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 106 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (61). 66 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

61
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 57,1), eskulangileak (% 13,2), erdi-mailako lanbideak (% 13,2), goi-mailako langileak (% 5,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 57,1) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[9]

Udalerria
% 13
% 13
% 57
Pirinio Garaiak
% 13
% 17
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 221 etxebizitza zeuden. Horietatik 185 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (214), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 157 beren jabearen bizilekuak ziren, 24 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

221etxebizitza
185egoitza nagusi
214etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

185
27
Egoitza nagusia (185)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (27)

Etxe mota

214
Etxea (214)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

157
24
Jabeak (157)Alokairuan (24)HLM (4)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (79).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik22
1919-19452
1946-197025
1971-199079
1991-200525
2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (116). 86 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 144 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 78 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 101tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela2
3 gela14
4 gela51
5 gela edo gehiago116

Berogailu mota

32
52
86
Gas sarea (1)Fuel-olioa (32)Elektrizitatea (52)Gas botila (13)Bestelakoak (86)

Aparkalekua eta ibilgailuak

144aparkalekua
78ibilgailu 1
101ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 196 biztanleetatik 156 aktibo ziren (% 79,6), horietako 145 lanean (% 74,0) eta 11 langabezian (aktiboen % 7,1).

19615-64 urteko biztanle
% 79,6aktibo
% 74,0lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 66,7
25-54 urte% 89,5
55-64 urte% 68,7
Gizonak% 81,4
Emakumeak% 77,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,7
Batxilergoa% 9,1
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 5,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

40 ez-aktibotik 8 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 14 erretiraturik zeuden (% 35,0) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,0).

Ez-aktiboak

% 20
% 35
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 89 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 145 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

89enplegu udalerrian
% 83,1soldatapeko
% 16,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.360 eurokoa zen.

25.360 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa eta 1 argiketaria.[12]

2000. urtean Cantaous udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 168 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Cantaous udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 134 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1970ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lannemezan », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]