Edukira joan

Ayze

Ayze
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia Garaia
Izen ofizialaAyse
Posta kodea74130
Geografia
Koordenatuak46°04′57″N 6°26′13″E / 46.0825°N 6.4369°E / 46.0825; 6.4369
Mapa
Azalera10,48 km²
Altitudea444 m, 1.843 m eta 789 m
MugakideakBonneville, Marignier, Saint-Jean-de-Tholome, Saint-Jeoire eta Vougy
Demografia
Biztanleria2.376 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.180 (%50,7) (%49,3) 1.148 alt_right
Dentsitatea227 bizt/km²
ayze.fr

Ayze Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.376 biztanle zituen 10,48 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bonneville, Marignier, Saint-Jean-de-Tholome, Saint-Jeoire eta Vougy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AyzeAyze
Població amb 11380 habitants (2000)Bonneville (2,2 km)
Població amb 449 habitants (2000)Brizon (4,0 km)
Població amb 1368 habitants (2000)Vougy (4,8 km)
Població amb 1483 habitants (2000)Mont-Saxonnex (5,0 km)
Població amb 6114 habitants (2000)Marignier (5,0 km)
Població amb 1209 habitants (2000)La Tour (5,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 18,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1296 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1192,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,9 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 24an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.148 gizon, 1.180 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.42
0.44
 
90-94
 
0.85
1.22
 
85-89
 
0.85
3.31
 
80-84
 
3.64
3.75
 
75-79
 
4.07
7.58
 
70-74
 
8.90
3.40
 
65-69
 
4.49
3.40
 
60-64
 
4.49
7.14
 
55-59
 
6.53
6.36
 
50-54
 
6.19
6.45
 
45-49
 
7.54
7.06
 
40-44
 
9.66
8.45
 
35-39
 
5.93
8.97
 
30-34
 
6.69
4.62
 
25-29
 
4.15
3.83
 
20-24
 
2.54
1.31
 
15-19
 
5.08
5.75
 
10-14
 
6.44
9.15
 
5-9
 
4.75
7.84
 
0-4
 
6.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ayse udalerrian 2.376 biztanle zeuden eta 1.083 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,5 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.376biztanle
1.083elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
737familia
Udalerria
% 26
% 32
% 9
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 737 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (351). Guraso bakarreko 100 familietatik 65etan ama zen guraso bakarra. 386 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 165k seme-alaba bakarra zuten etxean, 145k bi, eta 40k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 286 bikoteetatik 45tan (% 15,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

351
286
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean386
Seme-alaba bat165
Bi seme-alaba145
Hiru seme-alaba35
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.967 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 11
55-64% 20
65-79% 23
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 75
40-54% 81
55-64% 76
65-79% 78
80 +% 60

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,3 izatezko bikotean eta % 7,7 PACS bidez lotuta). % 18,7 ezkongabeak ziren, % 5,1 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 48,3
Ezkongabea% 18,7
Izatezko bikotean% 14,3
PACS bidez lotuta% 7,7
Dibortziatuta% 6,0
Alarguna% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,2), erdi-mailako lanbideak (% 17,5), eskulangileak (% 16,2), enplegatuak (% 15,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,2) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 25,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 10
% 10
% 18
% 15
% 16
% 29
Savoia Garaia
% 13
% 20
% 16
% 15
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.194 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.080 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 78 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (845), eta apartamentuak gutxi ziren (345). Egoitza nagusietatik 834 beren jabearen bizilekuak ziren, 219 alokairuan zeuden, 38 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 27 doan lagata.[10]

1.194etxebizitza
1.080egoitza nagusi
845etxe
345apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.080
Egoitza nagusia (1.080)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (78)

Etxe mota

845
345
Etxea (845)Apartamentua (345)

Jabetza egoera

834
219
Jabeak (834)Alokairuan (219)HLM (38)Doan lagata (27)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (344).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik74
1919-194545
1946-1970114
1971-1990344
1991-2005221
2006-2020199

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (482). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (409 etxebizitzatan). 1.007 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 395 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 644tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela99
3 gela213
4 gela275
5 gela edo gehiago482

Berogailu mota

164
254
409
236
Gas sarea (164)Fuel-olioa (254)Elektrizitatea (409)Gas botila (17)Bestelakoak (236)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.007aparkalekua
395ibilgailu 1
644ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.473 biztanleetatik 1.236 aktibo ziren (% 83,9), horietako 1.164 lanean (% 79,0) eta 72 langabezian (aktiboen % 5,8).

1.47315-64 urteko biztanle
% 83,9aktibo
% 79,0lanean
% 5,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,8
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 70,0
Gizonak% 86,8
Emakumeak% 81,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,6
BEPC, brebeta% 8,6
CAP-BEP% 10,1
Batxilergoa% 3,0
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 4,5
Goi-mailako +5% 6,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

237 ez-aktibotik 95 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,1), 70 erretiraturik zeuden (% 29,5) eta 72 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 40
% 30
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 17
% 26
% 23
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 715 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 1.164 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

715enplegu udalerrian
% 87,0soldatapeko
% 12,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 36.060 eurokoa zen, eta biztanleen % 4 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

36.060 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 32.180 €
% 4,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 10,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 91 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 4 jatetxeak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[13]

2000. urtean Ayze udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 72 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1951ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ayze », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]