Pazşəkilli yemişan

Pazşəkilli yemişan
Pazşəkilli yemişan
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Gavalıkimilər Triba: Almakimilər Yarımtriba: Almakimilər Cins: Yemişan Növ: Pazşəkilli yemişan
Beynəlxalq elmi adı
	Crataegus cuneata Zucc.;
ITIS	836582
NCBI	2741994
EOL	630569

Pazşəkilli yemişan (lat. Crataegus cuneata) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin yemişan cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Çin, Yaponiya və Tayvanda geniş yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 5 m, çətrinin diametri 3 m olan ağacdır. Çətiri kürəvi və ya yumurtavari formada olur. Budaqlarında nazik tikanlar yerləşir. Yarpaqların kənarı tam, yumurtavaridir, üstü çılpaq, parlaqdır. Çiçəkləri ağ rənglidir, sıx, çətirvari çiçək qrupuna toplanmışdır. Kasa yarpaqcıqları və ləçəkləri 5-dir. Yumurtalıq 1–5 meyvə yarpaqcığından əmələ gəlmişdir. 1–2, az-az hallarda 3–5 yuvalıdır. Çiçək yatağı bir qədər qapalı və meyvə yarapqcıqlarına bitişikdir. Meyvəsi iri olub, qırmızı rənglidir. Toxumla çoxaldılır. Aprel ayında çiçəkləyir, toxumları sentyabr ayında yetişir.

Ekologiyası

Şaxtaya və quraqlığa davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması

Respublikanın bəzi bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi

Park və bağlarda yaşıllaşdırmada istifadəsi mümkündür. Ballı bitkidir. Meyvələri ətlidir, dadı xoşagələndir, kisel, kompot hazırlanır, qurudulub-döyülmüşündən isə şirin çörək bişirilməsində istifadə edilir. Həmçinin meyvələrindən qəhvə surroqatı, cavan yarpaqlarından xoş təmli və yorğunluğu çıxaran çay içkisi hazırlanır. Qabığı, yarpağı və zoğlarından boyaq kimi də istifadə edilir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Mespilus cuneata (Siebold & Zucc.) K.Koch

Yarımnövləri

Crataegus cuneata var. cuneata
Crataegus cuneata var. tangchungchangii (F.P.Metcalf) T.C.Ku & Spongberg

İstinadlar

Həmçinin bax